Willa Godi-Valmarana-Malinverni  w Lugo w Veneto, czyli Wenecji Euganejskiej jest pierwszą budowlą tego typu zrealizowaną  w 1542 r. przez Andreę Palladia , mojego ulubionego architekta renesansu włoskiego zakochanego w antyku. Wewnątrz zachwycają freski pokrywające ściany komnat.  Ten uwieczniony na moim zdjęciu jest autorstwa Gualtiero Padovana, reprezentanta tzw. szkoły mistycznej.



Z willą związanych jest sporo legend, głównie o tematyce miłosnej, w tym dotycząca obrazu "Strega" (czarownica) Pietra Annigoni w pinakotece. Jego bohaterką jest niejaka Caterina, która około 1600 r. miała pracować w kuchni właśnie w villa Godi. Historię tę odtwarza współczesna pisarka z Veneto Cristina Lanaro w powieści "Il conte e la strega" (Książę i czarownica).
W willi Lucchino Visconti nakręcił w 1954 r. kostiumowy film "Zmysły" (I sensi) o tragicznej miłości w burzliwych czasach Italii zaraz po zjednoczeniu (1866 r.). Jednym z asystentów reżysera był Franco Zeffirelli, późniejszy światowej sławy reżyser filmowy, teatralny i operowy, a także scenograf, autor takich obrazów, jak "Jezus z Nazaretu", "Romeo i Julia" czy "Brat słońce, siostra księżyc" o św. Franciszku z Asyżu.
Tuż obok  willi znajduje się restauracja "Torchio Antico" serwująca smakowite i pięknie serwowane dania przygotowane wg odtworzonych przepisów z czasów Palladia http://www.iltorchioantico.com/
Więcej o tym niezwykłym miejscu na stronie: www.villagodi.com


Wszystkie wille Palladia znajdujące się w Wenecji Euganejskiej zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. A jest ich niemało:


Wśród nich jest willa Pojana mieszcząca dziś Regionalny Instytut Willi Regionu Veneto http://www.irvv.net/it/listituto/ville-regionali/villa-pojana.html


A także zdobiona freskami dwóch mistrzów Tiepolo willa Valmarana w Nani, na wzgórzach ponad Vicenzą. Podczas gdy ojcu, wybitnemu malarzowi, freskantowi, grafikowi i rytownikowi rokoka, Giambattiście Tiepolo powierzono pomalowanie wnętrz w głównej willi właścicieli, synowi Giandomenico przypadły w udziale prace nad upiększeniem ścian Foresterii, czyli domku dla gości. Oba można dziś zwiedzać wraz z ogrodami i niedawno udostępnioną publiczności Pagodą. W Foresterii działa sympatyczna kawiarnia - z jej białego tarasu można, siedząc przy stoliku kontemplować widok stajni i urokliwej Dolinki Ciszy (Valletta del Silenzio) z dominującym nad nią sanktuarium na górze Berico. W willi oraz domku dla gości można przenocować!



Stąd 20-minutowy szlak prowadzi prosto do miasta:


W Vicenzy, gdzie architekt odnawiał, rekonstruował i budował na potęgę wytyczony został specjalny Szlak palladiański https://issuu.com/consorziovicenzae/docs/itinerariopalladiano Najciekawszym bodaj budynkiem jest Teatro Olimpico, Teatr Olimpijski inspirowany naturalnie architekturą antyczną, ze sztuczną perspektywą. To jeden z trzech zachowanych do naszych czasów przykładów teatrów renesansowych (oprócz niego są jeszcze Teatro Farnese w Parmie i Teatro all'Antica w Sabbionecie). To ostatnie dzieło mistrza, które po jego śmierci ukończył inny, prominentny architekt z Vicenzy, Vicenzo Scamozzi.



Z kolei Bazylika Palladiańska to efekt pracy młodego jeszcze bardzo mistrza, który fasadę gotyckiego, wcześniejszego budynku ozdobił piętrową loggią. Widoczne w niej okna staną się potem reprezentacyjne dla stylu architekta.


Naturalnie każdy zwiedzający Vicenzę musi odwiedzić Villa Rotonda na peryferiach miasta:


Kryta kopułą rezydencja ma cztery identyczne fasady z czterech stron, ale to nie wszystko. Cały projekt jest zaskakująco wręcz geometryczny: okrąg wpisany w kwadrat, którego podział na wewnętrzne sale dokonany został według określonych, idealnych proporcji:



Bo to jest dzieło idealne, model uniwersalny nie będący ani świątynią, choć jego zewnętrzna bryła odwołuje się do budowli sakralnych, ani domem, choć takie miała mieć przeznaczenie, gdyż przeczy temu układ wewnętrzny. Jej właściwa nazwa brzmi Villa Almerico Capra. To najsłynniejsza ze wszystkich willi zaprojektowanych przez Palladia. Łączy zdobycze architektury przeszłości, przede wszystkim antyku z Witruwiuszem na czele z kapitalnym spojrzeniem w przyszłość (weźmy chociażby pod uwagę dzieła Le Corbusiera!). Zdjęcia Region Veneto oprócz zdjęć 1,4 i 5 (archiwum własne)

_______________________________________________________________________________

Villa Godi-Malinverni w godz. 15-19 (wtorki), 9-14 (soboty) i 10-19 (niedziele i święta) w okresie od kwietnia do maja. W godz. 14-18 (piątek, sobota, niedziela i święta) w marcu, październiku i listopadzie. http://www.villagodi.com/english/#

Villa Valmarana w godz. 10-16 codziennie do 6 marca 2020 r. i w godz. 10-18 od 7 marca do 1 listopada 2020 r. Ceny biletów: 11 euro, grupy 9 euro/os., młodzież 6 euro. https://www.villavalmarana.com/en/visit

Villa Rotonda w godz. 10-14 od środy do niedzieli. Wnętrza willi udostępnione zostaną od 14 marca 2020 r. Do tej pory willę można oglądać jedynie z zewnątrz. Ceny biletów: 5 euro zwiedzanie na zewnątrz, 10 euro zwiedzanie na zewnątrz i w środku. Zniżki dla dzieci, gratis dla pilotów i przewodników oraz inwalidów na wózkach http://www.villalarotonda.it/it/lavisita.htm

Wstęgi mgły oplatają Rocca di Calascio - urwistą skałę, którą na wysokości 1460 m n.p.m. wieńczą ruiny kamiennego zamczyska. Jednego z najwyżej położonych w Italii i według National Geographic należącego do grona 15 najpiękniejszych na świecie! Jestem w samym sercu Parku Narodowego Gran Sasso i Monti della Laga, w regionie Abruzja, do którego zaledwie w trzy godziny można dojechać z Rzymu.  Podejście jest wyczerpujące - początkowo ostro pod górę przez wymarłe poza sezonem średniowieczne miasteczko Rocca di Calascio. "Kocie łby" pokryte spadłymi z drzew, rudymi liśćmi i wytarte dziesięcioma wiekami historii są niebezpiecznie śliskie. Dwie restauracje na krzyż i Albergo diffuso, czyli włoski koncept hotelu polegający na wspólnej recepcji łączącej pokoje rozrzucone w różnych budynkach są zamknięte na głucho.



Za borgo wchodzę na wąską ścieżkę utkaną z drobnych kamyczków, która choć już mniej stroma, to zdaje się wlec turystę najdłuższą chyba drogą do celu. Jakby specjalnie, bo otaczające mnie góry jawią się groźnie, wręcz tajemniczo, a przez to fascynują i uwodzą swą dziką urodą. Stąpam ostrożnie, bo po prawej mam przepaście ze zboczami pokrytymi trawą, mchem i kosodrzewiną. Po lewej, dalej wysoko nade mną widzę już mury twierdzy.


 Aura zaś zmienia się jak w kalejdoskopie. Przez chwilę, spoza dosłownie pędzących po niebie chmur wygląda słońce, za moment kropi już deszcz przechodzący w mżawkę. Jest listopad, więc czego wymagać od pogody, nawet w środkowych Włoszech? Docieram do ośmiobocznej, renesansowej budowli, która okazuje się kościołem Matki Bożej Bolesnej (Chiesa di Santa Maria della Pieta'), dziś służącym jako oratorium.


Wreszcie zdobywam szczyt ze słynnym zamkiem, już teraz niemal całkiem zanurzonym w mglistej wacie. Twierdza musiała być potężna z górnym i dolnym zamkiem otoczonymi solidnymi murami. Wzniesiona po najazdach Normanów z rozkazu Ruggiera I d'Altavilla, Wielkiego Księcia Kalabrii i Sycylii, służyła początkowo jako punkt obserwacyjny. W XV w. forteca zyskała nową formę - cztery okrągłe baszty wplecione w cztery rogi murów strzegły tej najważniejszej, kwadratowej po środku. Poprzez system luster odbijających światło słoneczne w dzień i płomień pochodni nocą sygnały przesyłano stąd aż na wybrzeże Adriatyku, dzięki systemowi "widzących się" zamków obronnych Abruzji.


Zamek zmieniał właścicieli jak rękawiczki - władali nim m.in. Medyceusze. Kolejne trzęsienia ziemi począwszy od XVIII w. obróciły budowlę w romantyczną ruinę, przeganiając skutecznie zarówno jej mieszkańców, jak i poniższego borgo, którzy uciekli do położonej jeszcze niżej miejscowości Calascio.


Ulegam złudzeniu, że oto za chwilę na te ruiny, pośród których usiadłam wleje się tsunami. W falę z pienistą grzywą uformował się bowiem wał otaczających mnie chmur, co widać na zdjęciu powyżej.


Zza węgła wynurza się jakaś postać. Czy to mnich Imperius, który Rocca Calascio wybrał za swoje schronienie w amerykańskim filmie fantasy z lat 80. "Zaklęta w sokoła" w reż. Richarda Donnera? Wokół tych wież frunęła, skazana na niewolę w ptasiej postaci tytułowa Isabeau d'Anjou vel Michelle Pfeiffer, ukochana kapitana Etienne Navarre alias Rutger Hauer. Bardzo polecam ten piękny film o miłości, który obejrzycie sobie tutaj: https://www.cda.pl/video/513621cd
W ruinach zamku kręcono też wybrane sceny "Imienia róży" (1986), serialu "Ośmiornica", "Ojca Pio", a dekadę temu "Amerykanina" z Georgem Clooneyem https://www.cda.pl/video/365286705/vfilm
O Rocca di Calascio wspominam też w moim artykule "Italia dla spragnionych ruchu" w ostatnim, zimowym numerze luksusowego magazynu o podróżach "All Inclusive": https://issuu.com/allinclusive2011/docs/all_43_03-2019_issuu


Zamek można zwiedzać przez cały rok. 

Wstęp bezpłatny!

Dojazd samochodem: z autostrady A24 (Rzym-Teramo) zjazd na L'Aquila Est i dalej w kierunku do Sulmony. Za Poggio Picenze skręcić w lewo na Barisciano, a za tym miasteczkiem kierować się na S. Stefano di Sessanio i dalej na Calascio. Samochód najlepiej zaparkować przed fontanną w Calascio i kierować się już piechotą za strzałkami na Rocca di Calascio.

Serdecznie wszystkich zapraszam na slajdowisko i rzymskie opowieści. Będzie też można kupić moje książki: 
- Atlas turystyczny Rzymu (przewodnik Wyd. SBM)
- Europa za pół ceny (przewodnik Wyd. National Geographic)
- Romans po włosku (powieść o miłości umiejscowiona w Italii, Wyd. Grune&Jahr/dziś Burda) - ostatnie egzemplarze!
- Zrywając z diabłem (powieść o etyce w biznesie Wyd. SPDC) - ostatnie egzemplarze!