Dziś kilka słów o serialu TVP "Felicita'" w reżyserii Makarego Janowskiego. Jego akcja rozgrywa się w apulijskim Polignano a Mare. Po obejrzeniu dostępnych na platformie streamingowej odcinków mam naturalnie kilka swoich przemysleń. Przede wszystkim dobrze, że akcja nie została umiejscowiona gdzieś na ubitym już dobrze szlaku włoskich wycieczek: w Rzymie, Florencji czy Wenecji. Inną sprawą jest ta, że producentów nie byłoby raczej stać na taką lokalizację. Jestem zakochana w Apulii, więc wybór tego regionu mnie ucieszył. Z tym, że chyba Polacy odkryli Apulię już wcześniej, a zwłaszcza Polignano a Mare, które w tym roku przeżywało istną ofensywę czy najazd naszych rodaków. Na każdym rogu słyszało się polską mowę. A serial z pewnością zagwarantuje temu urokliwemu miasteczku polskich turystów na kilka kolejnych sezonów. Co najmniej. Czy Polignano a Mare wypadło w filmie "szaro"? Takie opinie czytałam na forach i niespecjalnie się z nimi zgadzam. Mnie zaprezentowane kadry się podobały - bohaterowie poruszają się po białych, klimatycznych uliczkach, jak ta, na której ja się sfotografowałam minionego lata. Odwiedzają "pocztówkową" plażę, która w zbliżeniach wypadła marnie bo... jest ujmijmy to skromna. To nie bałtycki piasek i przestrzeń, a jedynie skraweczek ciemniejszego piaseczku wciśnięty między skały. Na tym zresztą polega urok tego miejsca. Poza tym obraz nie ma być promocją potencjalnej turystycznej mety, a jak wspomniałam wcześniej mimo wszystko "nakręci" używając branżowego slangu turystykę w Polignano.
Kreacje aktorskie - Laurę Breszkę rzeczywiście przyćmiewa żywiołowa Monica Mariotti, nota bene polska aktorka włoskiego pochodzenia, której wreszcie dano szansę, aby zagrała to, co jej najbardziej w duszy gra - córkę włoskiego ojca, jaką jest w rzeczywistości. Breszkę spycha też w cień Klementyna Karnkowska, na ekranie córka bohaterki - młoda aktorka nominowana do nagrody Pulsar w kategorii „Inspirujący debiut na ekranie”. To są wyraziste postacie, a Laura-Zośka niknie, kolejne odkrycia związane z niewiernością męża doprowadzają ją do nudnej na ekranie rozpaczy z butelką wina w ręku czy leżenia na hotelowym łóżku. Słabo ogląda się taką depresję, zwłaszcza, gdy tandem aktor - reżyser nie mają pomysłu, jak ją ciekawie przedstawić.
Wracam jednak do Polignano a Mare, bo "Felicita'" na szczęście serwuje nam amore i amory w różnych odcieniach. Ma troszkę pobudzić do refleksji, ale i bawić "w pięknych okolicznościach przyrody". Przypomnieć nam o włoskich wakacjach w momencie, gdy za chwilę za oknem słońce zastąpi szarość. Dać odrobinę felicita', szczęścia. Jak Pomi de Fiuri, których zdjęcia zamykają ten post. W dialekcie apulijskim oznacza pączek kwiatu i jest to tradycyjna, ceramiczna ozdoba w formie nierozwiniętego kwiatu otoczonego czterema liśćmi akantu. Rzeczownik pumo pochodzi od łacińskiego pomum nawiązującego do Pomony, rzymskiej bogini owoców i dostatku Pomi, sprzedawane w sklepikach z pamiątkami i ceramiką w całej Apulii są traktowane jak amulety przynoszące płodność, pomyslność, a więc właśnie szczęście.

Filiżanka kawy Illy w Turynie, mieście Sissi, Joyce'a i akcji filmowej wersji "Rebeki" wg Daphne du Maurier. A może wolicie Espresso Lavazzy w Turynie, gdzie koniecznie musicie wjechać na Mole Antonelliana i zobaczyć Muzeum Egipskie. Na pasjonatów antyczności czeka nie tylko Rzym - nadal w tym okresie roku zatłoczony i gorący - ja zabieram Was do Akwilei, gdzie kończył się Bursztynowy Szlak, ale też do San Daniele na pyszne prosciutto. Proponuję też absolutny hit - posłuchanie głosów z kosmosu w obserwatorium Virgo w Toskanii, niedaleko Pizy.
W ostatnim czasie Polskie Radio 24 wyemitowało moje dwie włoskie opowieści. O Italii "dialogowało" nam się doskonale z prowadzącym program #spakowani Jarosławem Kałuckim. Ten znakomity dziennikarz turystyczny przemierzył Bel Paese wzdłuż i wszerz, więc rozmowy były czystą przyjemnością. Zabraliśmy Słuchaczy w miejsca niebanalne, poza szlakiem, a kto nie słuchał - ma szansę klikając w link na razie pierwszej rozmowy - drugą dokleję w poniedziałek. Podobało się? https://www.polskieradio.pl/pr24/audycje/spakowani,11713/odcinek/wlochy-poza-utartym-szlakiem-anna-klossowska-o-tym-co-kryje-sie-za-turystyczna-pocztowka,39af6dd6-a889-4de4-8e76-4509ce0e79ce

Liczy aż 1546,62 km i jest niemal dwukrotnie dłuższy niż najsłynniejsze na świecie Cammino di Santiago de Compostela. To Cammino di Francesco, nowy, pątniczo-turystyczny szlak oficjalnie zaprezentowany minionego lata przez przez włoskiego ministra ds. turystyki Gianmarca Mazzi jako część tegorocznych obchodów 800-lecia śmierci św. Franciszka z Asyżu. Jednak lipiec i sierpień były w Bel Paese zbyt gorące, aby Was namawiać do podjęcia wędrówki, więc piszę o tej inicjatywie dopiero teraz. Szlak św. Franciszka obejmuje sześć regionów, po których Biedaczyna w swoim życiu się poruszał. Są wśród nich Emilia-Romania (172 km od Rimini do Sanktuarium La Verna w Apeninie Toskańskim), Toskania (416,5 km), Umbria (404,2 km), Lacjum (306,92 km), Abruzja (80 km) oraz Marche (167). Ale z nich wszystkich drogi prowadzą do serca szlaku, jakim jest Bazylika św. Franciszka w Asyżu, gdzie spoczął na wieki. Trasy są przepiękne. Wiodą przez naturę, którą Poverello tak ukochał i sławił w "Pieśni słonecznej", miasta sztuki, miasteczka i osady, a po drodze na wędrowców czekają miejsca noclegowe. Wytyczając szlak przyjęto zasadę, zgodnie z którą Cammino objęło wyłącznie miejsca, do których rzeczywiście Franciszek dotarł. Jednocześnie spiął w jedną całość już istniejące szlaki franciszkańskie, w tym ten umbryjski przedstawiony na grafice: Tak, jak Szlak św. Jakuba oznaczony jest muszlą, w przypadku Cammino di San Francesco mamy wymalowane na żółto TAU. Chrześcijaństwo przyswoiło sobie ten znak od samych początków. Pojawia się już w katakumbach rzymskich, gdyż kształtem przypominał krzyż, na którym Chrystus ofiarował się, aby zbawić ludzi. Franciszek obrał go sobie jako godło i znak naśladowania Chrystusa, w ten sposób TAU stało się symbolem ruchu franciszkańskiego: Głosu oficjalnemu spotowi reklamowemu ministerstwa turystyki "Cammino di Francesco-Cammino di Luce" użyczył Andrea Boccelli: https://www.italia.it/en/italy/things-to-do/spirituality/the-way-of-st-francis/the-stages Więcej na ten temat: https://www.viadifrancesco.it/en

Malownicze miasteczko z domami o pastelowych fasadach zda się być zawieszone na zboczu ostro schodzącym do położonego w dawnym kraterze jeziora Nemi. Należy ono do Wzgórz Albańskich, grupy wygasłych wulkanów, okalających Rzym od południowego wschodu. Na nich urodził się legendarny założyciel Rzymu - Romulus, wg niektórych właśnie w Nemi – jednym z 17 Castelli Romani – miasteczek otulających malowniczo te wzgórza. Wąskie uliczki miasteczka pełne są butików z tekstyliami i rzemiosłem spod znaku poziomek i truskawek. To te owoce królują na witrynach kafejek i restauracji, a przede wszystkim podczas dorocznego święta obchodzonego w czerwcu. Jego setna (!) edycja odbyła się w 2025 roku. I ja w niej uczestniczyłam. Poziomki powstały z łez Wenery wylanych nad zmarłym Adonisem. Zbierano je już w antyku, uprawę truskawek rozpoczęto później. Podczas święta próbuję tiramisu’ i drinka z poziomkami - Fragolino spritz. Sącząc go spoglądam w toń jeziora Nemi. Ma kolor szafiru niczym drogocenne kamienie zdobiące rufy dwóch gigantycznych statków—pałaców Kaliguli z ogrodami i świątyniami na pokładach wydobytych z dna Nemi wiek temu. Castelli Romani mają mnóstwo takich historii w zanadrzu. Poczytajcie w moim artykule opublikowanym on-line w National Geographic Traveler: https://www.national-geographic.pl/traveler/kierunki/lacjum-jest-malo-znane-wsrod-turystow-tymczasem-dookola-rzymu-kryje-sie-mnostwo-atrakcji/

National Geographic uznał go za jeden z 10 najpiękniejszych zbiorników naturalnych świata. Znajduję się w Grocie Poezji w miejscowości Roca Vecchia w Apulii, a lustro wody ma obłędny kolor turkusu. Ten „basen” przyciąga wielu pływaków i właśnie jeden z nich robi chlup! To serce „miocenu Salento”, nekropolii stanowiącej część stanowiska archeologicznego Roca, pozostałości trzech ufortyfikowanych miast wznoszonych jedno na drugim od epoki brązu do wczesnego średniowiecza. Wokół fantazyjne skały, o które biją wściekle fale Adriatyku, pod moimi stopami zarysy grobowców i kanałów odpływowych omiatanych złotym światłem południa.
Zda mi się, że morze szepcze. Opowiada historie sprzed ponad 2000 lat o tym miejscu posadowionym nie przez przypadek w strategicznym korytarzu Adriatyku, zaledwie 70 km od wybrzeży dawnej Ilirii, starożytnej krainy obejmującej mniej więcej nadmorskie tereny obecnej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry, Serbii, Albanii i Macedonii Północnej. Roca musiała być ważnym miejscem, gdzie krzyżowały się szlaki handlowe prowadzące do, ale i z Grecji, skąd przybywała też kultura. Zamieszkała od Neolitu do II w n.e. uważana jest za jedno z najwaniejszych stanowisk archeologicznych Italii.
Tu co roku, w maju odbywają się główne, wielodniowe obchody Festa della Madonna di Roca. Figura Matki Bożej z Roca wędruje do swojego macierzystego kościółka w wielokilometrowej procesji na ramionach wiernych. Musi być bardzo ciężka, bo niosący zmieniają się często. Wzruszający jest moment, gdy pojawia się właśnie przy Grocie Poezji, jakby witała się z morzem. Fascynuje mnie rzeźba brzegowa tej części Salento. Raptem kilka kilometrów dalej, w Torre del Orso natykam się na malownicze Le Due Sorelle, bliźniacze skały wystające z wody. Z brzegu wydają się niewielkich rozmiarów - mogę je dosłownie postawić na dłoni. To piękne krajobrazowo miejsce z piaszczystą, złotą plażą i dobrze rozwiniętą infrastrukturą turystyczną. Na piasku jest bar, a w pobliżu, w miasteczku wiele restauracyjek i hoteli na każdą kieszeń.
Ale legenda związana z Le Due Sorelle, dwoma siostrami jest ponura. Miały być dziewczynami stąd. Pewnego dnia wybrały się nad morze, aby poplażować na zawieszonym wysoko nad lustem wody, cyplu. Jedna z nich, oczarowana pięknem morza, w którym promienie słońca rozsypały jakby garście lśniących diamentów, wychyliła się nadto nad krawędź skały i wpadła do wody. Choć siostra rzuciła się zaraz na ratunek, prądy przybrzeżne okazały się zbyt silne i wir wciągnął dziewczęta w głębiny. Zasmuceni bogowie przemienili nieszczęsne w skały. Dziś cieszą mój wzrok stanowiąc kolejną atrakcję turystyczną regionu i dowód, że nie tylko słynna Capri ma swoje Faraglioni. Zwłaszcza, że nazwa kojarzona z popularną wyspą oznacza formacje skalne wypiętrzające się z morza w pobliżu lądu. Takimi są Faraglioni di San Andrea o kilka kilometrów dalej.