La Via del Bargamotto, Szlak Bergamotki to pierwsza trasa turystyczna poświęcona tej "królowej cytrusów". (Citrus bergamia) to niewielkie, gorzkie drzewo cytrusowe, będące hybrydą cytryny i pomarańczy gorzkiej, uprawiane głównie w Kalabrii. Owoc bergamotki przypomina małą pomarańczę, jednak jego smak jest zdecydowanie bardziej gorzki i kwaskowaty. Znana jest z intensywnie pachnącego olejku eterycznego pozyskiwanego ze skórki, który stanowi charakterystyczny aromat herbaty Earl Grey oraz jest powszechnie stosowany w perfumiarstwie. Szlak Bergamotki jest inicjatywą Camera di Commercio di Reggio Calabria, Izby Handlowej Reggio Calabria podjętą we współpracy z Istituto Nazionale Ricerche Turistiche e culturali, Narodowym Instytutem Badań w sektorze Turystyki i Kultury. W budowie szlaku uczestniczyć mają producenci i zakłady przetwórcze. Przy wsparciu Izby te podmioty będą mogły zbudować swoją ofertę turystyczną (noclegi, degustacje, warsztaty) tak, aby powstała ciekawa, nowa propozycja "szlaku ze smakiem" dla osób odwiedzających okolice Reggio Calabria. Już teraz co roku odbywa się tutaj Bergare', wydarzenie z begamotką w roli główne z show cooking, degustacjami, spektaklami, prelekcjami. Z tej okazji powstaje nawet wioska bergamotki, w której wystawiają swoje towary producenci i oferują dania z bergamotką. Można tutaj spróbować parmigianę z miecznika z bergamotką czy risotto z bergamotką rakami i serem cacciocavallo. Osobom znającym włoski polecam stronę imprezy z oryginalnymi przepisami na dania z bergamotką: https://bergare.it/ricette/ Warto wiedzieć, że organizatorzy Bergare' już niejako stworzyli swój szlak bergamotki, tyle, że ograniczony do wytyczenia trasy. Podróż trzeba sobie praktycznie samemu zorganizować. Obliczony jest na 4-5 dni podróży i dostępny cały rok. Jednak najlepiej wybrać się w drogę między listopadem a marcem, kiedy bergamotka dojrzewa i jest zbierana, a następnie przetwarzana. Trasę pomyślano tak, aby doświadczenia kulinarne łączyły się z możliwością poznania kultury i historii terytorium. Dlatego koniecznie trzeba rozpocząć wyprawę w samym mieście Reggio Kalabria i zajrzeć w nim do Muzeum Archeologicznego, gdzie przechowywane są słynne Brązy z Riace, Zamku Aragońskiego gpszczącego w swoich murach Muzeum Bergamotki i Katedry oraz na stare miasto. A w tutejszych lokalach spróbować lody bergamotowe lub koktajl z bergamotką i winem ze szczepu grecanico o antycznym, greckim rodowodzie, co sugeruje nazwa. Wina z tego szczepu charakteryzują się nutami owoców egzotycznych, cytrusów (grejpfrut) oraz migdałów. Są zazwyczaj rześkie i wyważone. Kolejne dni jak pokazuje mapka obfitują w dalsze wrażenia i odkrycia. Drugi dzień bowiem to wyprawa przez Pentedattilo zwane miasteczkiem duchów (opuszczone na skutek klęsk żywiołowych), Bova i Gallicianò, przejście wymagającym szlakiem górskim Fiumara dell’Amendolea i wizyta w Parco Archeologico Archeoderi w Bova Marina. Następny dzień to podróż wybrzeżem jońskim. Nadmorskie Brancaleone słynące z piaszczystych plaż należących do tzw. Wybrzeża Jaśminowego jest nie tylko terytorium uprawy tej rośliny z rodziny oliwkowatych, ale i bergamotki. Jej uprawy rozciągają się też między Bruzzano a Bruzzano vecchio, fajny odcinek dla amatorów trekkingu. Wisienką na torcie jest Villa Romana di Casignana z czasów Cesarstwa Rzymskiego z cudownie zachowanymi mozaikami. Czwarty dzień stoi pod znakiem Locride, obszaru wokół Locri, gdzie uprawa bergamotki stanowi podstawę tutejszej gospodarki, w tym produkcji mydeł. Nie można pominąć Muzeum Archeologicznego w Locri, serca dawnej Magna Grecia. Ostatni dzień to po części odkrywanie miejsc z dala od morza. W Varapodio produkowane są tabakierki ze skórki bergamotki do przechowywania zarówno tytoniu jak i innych, sproszkowanych substancji (cena 15 euro). W San Giorgio Morgeto wytwarzane są natomiast produkty perfumeryjne z bergamotki, jak wody kolońskie, pianki do kąpieli, kremy do ciała, dyfuzory zapachów i in. https://carpentieriprofumi.it/ Na koniec trasa wybiega na Costa Viola i dociera do mitologicznej Scylli opisanej w "Odysei Homera". Najstarszą dzielnicą Scylli jest Chianalea, rybacka osada z mozaiką domów wyrastających wprost ze skały. O części z tych miejsc pisałam w moim przewodniku Atlas turystyczny Włoch Południowych. Opis szlaku, niestety tylko po włosku znajduje się tutaj: https://bergare.it/la-via-del-bergamotto/ (Źródło: ANSA, turismoitalianews.it, bergare.it, zdjęcia: bergare.it)

3 lutego o godz. 18.00 we Włoskim Instytucie Kultury przy ul. Marszałkowskiej 72 w Warszawie odbędzie się spotkanie poświęcone projektowi wydawniczemu o wyjątkowym znaczeniu, serii Biblioteka Marii Montessori. Wydarzenie będzie okazją do rozmowy o ideach Marii Montessori, ich odbiorze w Polsce oraz o wieloletniej pracy, która po raz pierwszy umożliwiła polskim czytelnikom pełny dostęp do jej dzieł. Metoda opracowana przez Marię Montessori dogłębnie zmieniła pedagogikę, proponując wizję dziecka jako istoty autonomicznej, obdarzonej naturalnym potencjałem rozwojowym. Mimo że już na początku XX wieku niektóre Polki uczestniczyły w pierwszych kursach prowadzonych bezpośrednio przez Montessori, dopiero sto lat później polski czytelnik mógł poznać wszystkie jej najważniejsze dzieła w pełnych przekładach. Seria Biblioteka Montessori, wydana przez Wydawnictwo Naukowe PWN i autoryzowana przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Montessori (AMI), obejmuje piętnaście tytułów i powstawała przez osiem lat. Dlaczego jej dzieła trafiają nad Wisłę dopiero teraz? Jakie trudności towarzyszyły pracy nad serią i na czym polega satysfakcja z wypełnienia tak istotnej luki w polskiej pedagogice i naukach humanistycznych? O tych kwestiach porozmawiają uczestniczki spotkania, które będzie nie tylko opowieścią o książkach, lecz także rozmową o drodze idei oraz o odpowiedzialności tłumacza i wydawcy.
Luiza Krolczuk, absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Wrocławskim, tłumaczka literatury włoskiej i członkini Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Od 2018 roku współpracuje z Wydawnictwem Naukowym PWN, dla którego przełożyła wszystkie włoskie dzieła Marii Montessori. Tłumaczy również literaturę piękną i dziecięcą oraz jest współzałożycielką Fundacji Polska 2100. Sylwia Camarda, autentyczny głos Montessori w Polsce. Dyplomowana nauczycielka, ekspertka i praktykująca pedagog. Prowadzi przedszkole, szkołę Montessori oraz centrum szkoleniowe dla dorosłych. Jest redaktorką naukową serii Biblioteka Montessori PWN i autorką licznych publikacji akademickich.
Aleksandra Małek, psycholożka, absolwentka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Od 2012 roku pracuje jako redaktorka w Wydawnictwie Naukowym PWN. Koordynowała wydanie wszystkich tomów serii Biblioteka Marii Montessori. W 2023 roku opracowała zbiór fragmentów dzieł Montessori Naucz mnie robić rzeczy samodzielnie.
Symbolicznym zwieńczeniem projektu jest tom Autoedukacja, dzieło napisane na początku kariery Marii Montessori, zawierające podstawowe założenia jej metody oraz opis jej praktycznego zastosowania.
Montessori Maria, (ur 31 VIII 1870, Chiaravalle, zm. 6 V 1952, Noordwijk w Holandii była jedną z pierwszych kobiet we Włoszech, które ukończyły studia medyczne. Rozwijając i uogólniając doświadczenia zdobyte w pracy z dziećmi upośledzonymi, stworzyła nowoczesny system wychowania przedszkolnego. Pozostawiał on dziecku pełną swobodę w rozwijaniu spontanicznej aktywności, a zadanie wychowawcy upatrywał w tworzeniu warunków i sytuacji sprzyjających rozwojowi małego człowieka. Szczególne znaczenie przypisywała kształceniu zmysłów; W 1907 roku postanowiła wykorzystać swą wiedzę i doświadczenie, otwierając Casa dei Bambini (Domy dziecięce) dla dzieci wywodzących się z jednej z najbiedniejszych dzielnic Rzymu – San Lorenzo. Dzieci nabywały w nim szacunku dla swego otoczenia, zaufania do siebie, niezależności i odpowiedzialności. Równolegle Montessori zaobserwowała, że małe dzieci były bardzo wcześnie zafascynowane literami i cyframi. Wykazywały się także głęboką koncentracją. Maria Montessori kontynuowała obserwowanie dzieci, doskonaliła swoje materiały edukacyjne i kształtowała metodę edukacji, która wkrótce objęła także dzieci starsze. Metoda Montessori szybko się rozpowszechniła, przyczyniając się do przezwyciężenia tradycyjnego rygoryzmu i formalizmu w wychowaniu małego dziecka
(Źrodło: Włoski Instytut Kultury, zdj. Wikipedia)

Kochani, zapraszam do współpracy: - biura podróży organizujące wyjazdy (TYLKO SAMOLOTOWE!) do Włoch - jestem licencjonowaną pilotką wycieczek zagranicznych z wieloletnim stażem. Znam Italię jak własną kieszeń - dowodem na to są moje przewodniki po tym kraju, w tym bestsellerowy: Ale też kolejne publikacje poświęcone krajowi Dantego i Wiecznemu Miastu: Jako stała współpracowniczka National Geographic Traveler od 20 lat publikuję artykuły o Włoszech dla tego prestiżowego miesięcznika: Przede wszystkim do Włoch jednak cały czas jeżdżę i ciągle je poznaję, coraz dogłębniej i lepiej, również pod kątem ciekawych programów, które na życzenie układam dla biur podróży.

Kocham Lukkę i jest to miłość od pierwszego wejrzenia. Może dlatego, że jest taka nieoczywista, że wymaga od turysty więcej, gdyż nie posiada spektakularnych zabytków "podanych na tacy", jak chociażby kompleks z Krzywą Wieżą na Placu Cudów w Pizie. Lukka wkrada się do serca niespiesznie, z każdym zaułkiem. Trzeba zadrzeć głowę, aby zobaczyć dęby tkwiące niczym dumny pióropusz na szczycie Torre Guinigi. Dziewicza rzeźba Ilarii del Carretto schowana jest w bocznej kaplicy Bazyliki św. Marcina, a Placu Amfiteatru, póki się na nim nie stanie nie widać zza zwartego muru kamieniczek. Co więcej, ich fasady z kolei też wyrastają z antycznego amfiteatru, ale umyka to przybyszom... Fascynują mnie doskonale przepotężne mury otaczające historyczną część Lukki. Przepotężne, wysokie na 12 m, grube na 30 m u podstawy. Renesansowy olbrzym najeżony bastionami, który samym wyglądem miał miał odstraszyć wrogie wojska Wielkiego Księstwa Toskanii, a nigdy nie sprawdził się w boju. Doskonale natomiast służy jako... park miejski okalający 4,5- km pętlą fortyfikacji stare miasto. Koniecznie trzeba wspiąć się na jego szeroką koronę obsadzoną szpalerem strzelistych dębów, platanów, lip dających cień spacerowiczom i cyklistom. W dole, zwinięta niczym kłębek wełny tkwi historyczna Lukka z wąskimi, przejezdnymi tylko dla „szczupłych pojazdów”, uliczkami, gdzie rzadko dochodzi światło odnajdujące się na placach. Żadnych autobusów, tramwajów, co za fenomen... Jeśli chcecie ulec czarowi tego toskańskiego miasta - przeczytajcie mój artykuł w National Geographic Traveler Polska: https://www.national-geographic.pl/traveler/kierunki/lukka-to-rodzinne-miasto-pucciniego-jest-elegancka-i-wysmakowana/

Wielka gratka dla osób szusujących teraz w Dolomitach albo wybierających się w te włoskie góry w najbliższych dniach. Oto już pojutrze, 28 stycznia 2026 r sztafeta z ogniem olimpijskim sunąca przez Italię od 6 grudnia 2025 r., kiedy rozpoczęła bieg w Rzymie, dotrze wczesnym rankiem do Ortisei, głównego miasta Val Gardena w Trydencie-Górnej Adydze, w prow. Bolzano. Całą mapkę trasy ognia olimpijskiego w Dolomitach, która obejmuje też Val di Fassa zamieszczam na ikonografice otwarciowej. Przed Zimowymi Igrzyskami Olimpijskimi Mediolan-Cortina 2026 płomień pokona 12 tysięcy kilometrów przez 63 dni. 6 lutego, dwa miesiące od jej inauguracji na włoskiej ziemi, w Rzymie dotrze do Mediolanu na stadion San Siro na ceremonię otwarcia Zimowych Igrzysk Olimpijskich. Zainteresowanym szczegółami cały komunikat prasowy Dolomiti Superski wspierającej tę inicjatywę zamieszczam poniżej po angielsku.
After stopping in Cortina d’Ampezzo on 26 January (50th leg) and Kronplatz and 3 Zinnen the following day (51st leg), on Wednesday, 28 January, the Olympic Flame will arrive early in the morning in Ortisei (Val Gardena), where a relay is planned through the town centre. This will be followed by a transfer to the top station of the Dantercepies cable car, above Selva di Val Gardena, where a replica of the Olympic Torch will be unveiled. Made of Swiss pine wood, it represents the area’s artistic craftsmanship and serves as a lasting reminder of this event of global significance.
The skier torchbearers will then carry the Olympic Flame towards Selva, skiing down one of the slopes that hosted the 1970 Alpine World Ski Championships. At the valley station of the Ciampinoi cable car in Selva Gardena, Mayor Tobias Nocker will greet the torchbearers and pay tribute to the Olympic Flame on behalf of the entire Gardena community. The route will then continue using the lift facilities to Ciampinoi top station, Ciadinat mountain hut, Plan de Gralba and Gran Paradiso top station. From here, a torchbearer will be pulled by a typical Haflinger horse in a skijöring style across the spectacular City of Stones, at the foot of the Sassolungo massif. At the valley station of the Sasso Levante chairlift at Passo Sella, the ceremonial handover of the Torch will take place from the Val Gardena torchbearers to their colleagues from Val di Fassa. In Val di Fassa, there will also be 50 torchbearers, who will accompany the Olympic Flame downhill to Pian Frataces, then ascend using the lift facilities to Sass Becé–Belvedere, before skiing down the Pista del Bosco to Canazei in Val di Fassa. The journey of the Olympic Flame will then continue towards Val di Fiemme, where competitions in cross-country skiing, Nordic combined and ski jumping will take place in February.
For the various transfers, the torchbearers and the Olympic Flame will also use several Dolomiti Superski lift facilities, whose vehicles will be specially branded for the occasion. This special graphic design will remain in place until the end of the 2025–26 winter season. During cable car transfers, the Olympic Flame will be housed in a dedicated lantern to ensure maximum safety. Dolomiti Superski, which supports the “Olympic Flame” project from a logistical perspective along the slopes of the Sellaronda, thanks to the cooperation of the lift companies, wishes the Dolomites venues of Cortina d’Ampezzo, Predazzo and Tesero in Val di Fiemme, and Anterselva in the Kronplatz area, wonderful Olympic days, unforgettable competitions, and great international visibility for the Dolomites as a whole.