Ochłodziło się, wcześniej zapada zmrok, zbliża się dzień Wszystkich Świętych, czas odwiedzania grobów i wspominania zmarłych. Jesienną wycieczkę do Czech  możemy połączyć ze zwiedzaniem ciekawych nekropolii, katakumb czy miejsc pamięci.

Kaplice czaszek

W Kutnej Horze znajduje się najprawdopodobniej najsłynniejsza kaplica czaszek w Czechach. Kościół cmentarny Wszystkich Świętych jest podzielony na część górną i dolną - kaplica górna symbolizuje światło życia, a dolna ciemność i śmierć. Właśnie w tej dolnej części mieści się kaplica czaszek ze szczątkami 40 tysięcy osób. Kaplicę zaprojektował w XVIII wieku architekt baroku Jan Błażej Santini-Aichel. Wewnątrz znajdziemy cztery duże piramidy, żyrandol i herb rodu Schwarzenbergów. Wszystkie te ozdoby zostały wykonane ze szczątków ofiar dżumy  i wojen husyckich. Drugą co do wielkości kaplicę czaszek w Europie można znaleźć w Brnie. Kościół cmentarny św. Jakuba został zbudowany w XIII wieku i pochowano w nim aż 50 tysięcy ofiar epidemii dżumy, cholery i wojen. Kaplica czaszek została odkryta na początku nowego tysiąclecia, a dla zwiedzających jest udostępniona dopiero  od pięciu lat.

Nekropolie

Cmentarz, na którym swoją ziemską wędrówkę zakończyło wiele słynnych czeskich osobistości, ulokowany jest na praskim Wyszehradzie. Zmarłych upamiętnia wspólny grobowiec Slavín, zaprojektowany przez Antonína Wiehla, czeskiego architekta XIX wieku.

Zupełnie inną atmosferę ma kolejny praski cmentarz, Bohnice. Cmentarz leży na terenie szpitala psychiatrycznego i jest uznawany za jedno z najbardziej przerażających miejsc w stolicy. Został założony na początku XX wieku, jako miejsce ostatniego spoczynku pacjentów szpitala, którymi nikt się nie interesował. Pochowano tu później także wielu morderców i przestępców. Przez ich burzliwe losy i szereg drastycznych metod stosowanych w przeszłości w leczeniu chorób psychicznych, wiele osób odwiedzających cmentarz odczuwa   w tym miejscu niezwykle mroczną energię.

Równie tajemniczy jest cmentarz w miasteczku Velhartice (południowo-zachodnie Czechy) oraz tutejszy kościół św. Marii Magdaleny, który także otacza aura niejednej tajemnicy. Jedna z lokalnych legend opowiada  o młodej dziewczynie ofiarowanej podczas satanistycznych rytuałów  i prób ożywiania zmarłych. Opowieść ta stała się inspiracją dla czeskiego poety Karla Jaromíra Erbena do napisania opowiadania grozy Svatební košile (Koszula ślubna) ze zbioru wierszy Kytice.

Katakumby

W mieście Klatovy w południowo-zachodnich Czechach znajdziemy unikat na skalę europejską - kryptę pod kościołem jezuickim pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny  i św. Ignacego, dziś znaną jako klatovskie katakumby. Zgodnie z planem budowniczych, stały się one miejscem pochówku jezuitów, szlachty, żołnierzy, mieszczan. Miejsce spoczynku znalazło tu ponad 200 zmarłych.

W klasztorze benedyktynów w Broumovie na północy Czech pochowano 34 mumie pochodzące z krypty kościoła parafialnego św. Prokopa w Vamberku. Najstarsze pochodzą z XVII wieku, ale większość z wieku XVIII. Są to przede wszystkim mumie mieszczan z Vamberku, księży, organistów i innych wybitnych osobistości.

Obóz koncentracyjny Terezín

Znajdujący się na północy Czech, w pobliżu Litoměřic, Terezin w czasie II wojny światowej służył jako obóz koncentracyjny. Możemy zobaczyć miejsca, w których więziono Żydów, przejść korytarzem, którym wysyłano ich zbiorowo na śmierć. Na terenie obozu znajduje się rozległy cmentarz upamiętniający okropności II wojny światowej i jej ofiary (Źródło: CzechTourism, zdjecia: Pavel Gabzdyl, CzechTourism)

Dokładnie przed 340 laty, 3 lutego 1677 roku w Pradze, w rodzinie włoskiego kamieniarza narodził się jeden z najwybitniejszych i najbardziej oryginalnych architektów barokowych Jan Blažej Santini-Aichel. Jego dziad, Antonio Rogure zwany "Aichel" przybył z Italii, prawdopodobnie z włoskiego Trentino nad Wełtawę w 1630 roku za chlebem, licząc na pracę sezonową. Potem osiadł w Pradze na stałe zakładając rodzinę. Jego syn, Santin Aichel był jednym z najbardziej cenionych kamieniarzy artystycznych w ówczesnych Czech, a Jan Blažej okazał się najzdolniejszym z trzech wnuków. Niestety chłopak, który od urodzenia kulał, nie mógł przejąć warsztatu po ojcu, ale troskliwy rodziciel, dzięki koneksjom oddał syna pod opiekę jednego z najznamienitszych architektów Europy - Jean Baptiste Mathey. http://www.cafeboheme.cz/?p=1119

Jan Blažej Santini-Aichel projektował najczęściej budowle dla zakonów, ale niekiedy także dla szlachty. Nadawał wyjątkowy charakter nie tylko okazałym obiektom, lecz również małym kapliczkom czy kościółkom, łącząc style gotycki z barokowym. W swych projektach w genialny sposób łączył znajomość matematyki, geometrii, numerologii i symboliki katolickiej. Wpływ Francesco Borrominiego widać po skłonności do form na planie gwiazdy i właśnie symboliki.W ciągu 23 lat pracy zaprojektował niemal sto budowli sakralnych, pałacowych i gospodarczych. Jako nonkonformista nie znalazł po śmierci wielu naśladowców. Doczekał się natomiast własnej asteroidy 37699 Santini-Aichl, nazwanej jego imieniem po odkryciu w 1966 r. Oto jego dzieła, które dziś można zwiedzać:

Kościół pielgrzymkowy NMP w miejscowości Křtiny na Morawach Południowych

Znaczący zabytek architektury barokowej, największa budowla Santiniego na planie krzyża greckiego i jedno z najsłynniejszych miejsc pielgrzymkowych na Morawach.

Klasztor cystersów w miasteczku Plasy w Czechach Zachodnich

Rozległy zespół klasztorny, zbudowany na ponad pięciu tysiącach dębowych filarów umieszczonych w bagnistym gruncie. Dzieje klasztoru sięgają XII wieku.

Zelená Hora – kościół pielgrzymkowy św. Jana Nepomucena koło Žďáru nad Sázavou 

Kościół pielgrzymkowy św. Jana Nepomucena koło Žďáru nad Sázavou (region Wysoczyzna) zbudowany został przez Santiniego w latach 1719 – 1722. Należy do najznamienitszych budowli barokowych na terenie Czech. Od roku 1994 znajduje się na Liście UNESCO.

Dolny cmentarz w Žďárze nad Sázavou

Unikatowy cmentarz morowy zbudowany w roku 1709 według projektu  Santiniego. Znajduje się w odległości 350 metrów na północny zachód od dawnego klasztoru.

Kościół w Obyčtovie 

W odległości około 8 kilometrów na południe od Zelenej Hory w Žďárze nad Sázavou leży Obyčtov, zabytkowe sanktuarium maryjne. Kościół zaprojektowany przez Santiniego został wzniesiony dopiero po śmierci architekta.

Katedra Wniebowzięcia NMP w Kutnej Horze – Sedlcu 

Odnowiona katedra Wniebowzięcia NMP i przepiękna gotycka świątynia pod wezwaniem świętej Barbary zaliczane są do najważniejszych zabytków  Kutnej Hory, miasta wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO.

Klasztor Kladruby w Czechach Zachodnich

Najciekawszą budowlą kompleksu klasztornego jest zaprojektowany przez Santiniego barokowo – gotycki kościół. Budynek nowego klasztoru jest dziełem Kiliána Ignáca Dienzenhofera. 

Klasztor w Želivie na Wysoczyźnie

Założony w 1139 roku. Początkowo stał się siedzibą benedyktynów z pobliskiego opactwa w Sázavě, potem osiedliła się w nim wspólnota premonstratensów ze Steinfeldu nad Renem. Przez cały okres dziejów klasztor przeszedł wiele przemian. Po licznych pożarach był kilkakrotnie odbudowany, ale największych zmian architektonicznych dokonał w latach 1713–1720 Jan Blažej Santini. W czasach komunizmu w XX wieku klasztor służył jako miejsce internowania księży. Kompleks jest położony pośród malowniczej przyrody, prowadzi do niego wiele szlaków turystycznych i rowerowych. W skład obiektu wchodzi browar, który w tradycyjny sposób produkuje kilka rodzajów piwa.

Pałac Karlova Koruna w Chlumcu nad Cidlinou w Czechach Wschodnich 

Uważany za jeden z najwspanialszych przykładów baroku ekspresyjnego w Czechach. Wzniesiony został według projektu Santiniego jako letnia siedziba rekreacyjna w latach 1721-23 na polecenie hrabiego Franciszka Ferdynanda Kinskiego. Pałac otrzymał swą nazwę na pamiątkę wizyty cesarza Karola VI. Swym kształtem przypomina koronę. Budowlę otacza rozległy park angielski.

Klasztor w Rajhradzie koło Brna 

Należy do najstarszych i najsłynniejszych klasztorów na Morawach. Możemy tu zwiedzić kościół św. Piotra i Pawła i Muzeum Piśmiennictwa na Morawach z zabytkową biblioteką.

 Więcej informacji: www.czechtourism.com (Źródło: CzechTourism, zdjęcia: Radislaw Renner, Libor Svacek, Dagmar Veselkova)