Ilekroć jestem w Pizie - zawsze zaglądam na Piazza dei Cavaglieri, czyli Plac Rycerzy, aby spojrzeć na pałac to tej samej nazwie - Palazzo dei Cavaglieri. Wyróżnia go fasada bogato zdobiona sgrafitti o tematyce zodiakalnej i alegorycznej. Zaprojektował ją mój ulubieniec, Giorgio Vasari przy okazji przerabiania wcześniej stojącego tu Palazzo degli Anziani, co zabrało mu dwa lata (1562-64). Ślady dawnych domów-wież stanowiących część średniowiecznego budynku można jeszcze dostrzec na bokach pałacu. Zamykam uczy i staram się wyobrazić sobie wnętrza Pałacu Starszych Ludzi, bo tak w wolnym tłumaczeniu brzmi stara nazwa poprzednika Palazzo dei Cavaglieri. Jaki wydać się mógł zaledwie czternastoletniej Piastównie, blondwłosej i wedle kronikarzy nad wyraz powabnej Annie świdnickiej latem 1355 r., która tu właśnie przybyła po uciążliwej podróży z Pragi, gdzie została koronowana na królową czeską, a następnie  Akwizgranu, bo tam, w mieście Karola Wielkiego nałożono jej koronę królowej Niemiec. W Pizie miała dołączyć do świeżo poślubionego małżonka, Karola Luksemburskiego, który przebywał już w Italii i wraz z nim, poprzez Sienę dotrzeć do Rzymu. Tam, w Bazylice św. Piotra odbyła się z ogromną pompą koronacja cesarska - od tej pory Karol IV stał się Cesarzem Rzymskim Narodu Niemieckiego. To był ogromny awans dla Piastówny nie będącej wszak córką króla. Jej ojciec Henryk pochodził ze świdnicko-ziębickiej linii Piastów. Był synem księcia świdnickiego Bernarda, który poślubił Kunegundę - córkę przyszłego króla Polski, Władysława Łokietka. Anną, którą ojciec obumarł w dziecięctwie zajęła się troskliwie Agnieszka, żona brata Henryka, księcia świdnickiego - Bolka. Ten zwany Małym ze względu na bardzo niski wzrost miał jednak wielkiego ducha - jako jedyny z książąt śląskich do końca pozostawał wierny królowi Polski, synowi Władysława Łokietka - Kazimierzowi Wielkiemu odpierając zakusy Czechów do własnej ziemi. To dlatego Anna wychowywana przez bezdzietną parę w Świdnicy jak własna córka zyskała protektora w postaci samego króla. Najpierw wysłano ją na niezwykle europejski dwór w Budzie, na którym niepodzielnie panowała Elżbieta Łokietkówna, siostra Kazimierza Wielkiego. Tam skora do nauki dziewczynka nauczyła się nie tylko pisać i czytać, co i tak jak dla damy w tamtych czasach było już dużo. Wiedza z różnych dziedzin ją fascynowała i to zbliżyło ją do przyszłego męża, Karola, który choć zbliżał się do pięćdziesiątki i raczej nie powalał urodą, miał szerokie horyzonty, był politycznym wizjonerem i znawcą sztuki. Jemu Praga zawdzięcza Hradczany, słynny Most Karola i Uniwersytet noszący jego imię oraz Plac Wacława, który jednak za czasów swojego założyciela tak się nie nazywał. Dla Karola natomiast mariaż z Anną był szansą na uzyskanie w przyszłości dla Czech księstw świdnickiego i jaworskiego. W przypadku bezpotomnej śmierci Bolka, co zresztą nastąpiło - Anna i jej przyszłe dzieci miały przejąć to dziedzictwo.
Wracając z koronacji w Rzymie, para znów zatrzymała się w Pizie we wspomnianym pałacu. Niestety pewnej nocy w mieście wybuchły zamieszki i tymczasową rezydencję Karola i Anny podpalono. Ogień rozprzestrzeniał się tak szybko, że cesarz miał ponoć wsadzić na konia małżonkę w samej koszuli nocnej i kazał jej uciekać z miasta, dokąd wróciła, gdy tumult już ustał. Opisuje te sceny barwnie  Barbara Faron w książce "Piastówny na tronach Europy" wspominając, że nasza Anna nawiązała podczas podróży znajomość z samym Francesco Petrarcą, z którym potem korespondowała. Ciekawie też postać Anny rysuje emitowany właśnie w TVP 1 serial "Korona królów", wbrew opinii wielu krytyków obraz coraz ciekawszy i z dobrymi rolami (chociażby samego Kazimierza Wielkiego).
Anna świdnicka była trzecią, najbardziej ukochaną żoną Karola IV ponieważ dała mu nie tylko córkę, ale i syna. Zmarła w wieku zaledwie 22 lat wydając na świat martwego, drugiego syna.

Jelcz 043 brzmi prawie jak J23, nie ma jednak z postacią PRL-owskiej wersji Bona nic wspólnego. To symbol fabryczny poczciwego "ogórka", autobusu produkowanego w latach 1959-86 przez przedsiębiorstwo Jelcz w mieście o tej samej nazwie, dziś Jelczu-Laskowicach koło Oławy w woj. dolnośląskim. Był to pojazd zbudowany na licencji czechosłowackiej. Na zewnątrz obłożony stalowymi blachami, wewnątrz wykończony lakierowanymi płytami pilśniowymi mieścił 42 pasażerów siedzących dwójkami na całkiem wygodnych kanapkach ze skaju. Szczerze mówiąc były o wiele bardziej komfortowe dla kręgosłupa i siedzenia przewożonych osób niż dzisiejsze, "luksiusowe" autobusy. Miałam okazję do tego porównania, bo wczoraj odbyłam nieco sentymentalną podróż do przeszłości właśnie w wiekowym Jelczu. Skorzystałam z oferty firmy WPT 1313 stworzonej przez grupę pasjonatów, którzy pokazują stolicę w alternatywny sposób proponując trasy turystyczne "objeżdżane" kultowymi pojazdami dawnej epoki: fiatami 125 i 126 p oraz właśnie "ogórkami". Ja wybrałam wycieczkę po Pradze w międzynarodowym gronie, bo połowę pasażerów stanowili Polacy, a resztę cudzoziemcy. Każda z grup miała swojego profesjonalnego przewodnika, a ja trafiłam wyjątkowo mogąc słuchać opowieści z ust kuzyna Stanisława Barei, Tomasza, który ma kapitalną wiedzę i dar narracji chyba po sławnym krewnym. Jest zresztą licencjonowanym przewodnikiem po Warszawie.
Wyruszyliśmy spod Pałacu Kultury i Nauki. Alejami Jerozolimskimi dojechaliśmy do mostu Poniatowskiego - palma na Rondzie de Gaulle'a sponiewierana nieco przez wiatry nie wywołała w cudzoziemcach takiego zdziwienia, jak ongiś w warszawiakach buntu przeciw jej obecności. Chyba nam się to "dzieło" pani Joanny Rajkowskiej w końcu opatrzyło,  choć cudem nie jest, a sprytne tłumaczenie angielskojęzycznego przewodnika, że w ten sposób zyskaliśmy bardziej jerozolimskie klimaty przypadło wszystkim do gustu, również mnie. Pierwszy przystanek mieliśmy na ul. Zamoyskiego przy najstarszej w Polsce fabryce czekolady - od 2010 r. Lotte Wedel, gdyż właścicielem jest japońsko-koreański koncern Lotte Group. Na szczęście zagraniczny inwestor nie sprawił, że smak wedlowskiej czekolady się popsuł. Mam wrażenie nawet, że teraz pomadki smakują lepiej niż za czasów, gdy firmą rządzili Brytyjczycy. Gorąca czekolada jaką wszyscy piliśmy - kapitalny pomysł Organizatora na słodki początek wycieczki, była odpowiednio gęsta, aromatyczna i nie za słodka. Następnie zatrzymaliśmy się przy neoklasycystycznej Bazylice Najświętszego Serca Jezusowego i tutaj dopiero przewodnik uświadomił mi, jak jest podobna do rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore.


 Na tym nie koniec związków ze stolicą Italii. Marmurowe kolumny wspierające sklepienie wewnątrz kościoła pochodzą z Bazyliki św. Pawła za Murami - wykonane pierwotnie dla tamtej świątyni okazały się za krótkie, więc znana warszawska filantropka, Maria Radziwiłłowa z Zawiszów nabyła je po wcześniejszych negocjacjach i nakazała przewiezienie nad Wisłę. Transport nie odbył się bez przygód, bo akurat trwały działania Wielkiej Wojny, a pociąg z cennym ładunkiem przemierzał terytorium szczególnie zaciekłych walk, które rozgrywały się na granicy dzisiejszej Italii i Słowenii (12 bitew o rzekę Isonzo - w Gorycji warto obejrzeć ekspozycję poświęconą tamtym wydarzeniom) i został ostrzelany.


Gościliśmy też w Fabryce Wódek Koneser - tam sfotografowałam się z nowo poznaną koleżanką z Yorku, córką polskiego emigranta, Beverley.
Potem ruszyliśmy już w mniej znane mi rejony, czyli na Nową Pragę. Tam absolutnym odkryciem była dla mnie nie tylko wspaniała, kamieniczna architektura - tylko nóż mi się w kieszeni otwierał ilekroć widziałam między starymi budynkami plomby w postaci rosnących w górę, betonowych, bezpłciowych apartamentowców. Za co się płaci konserwatorowi zabytków, skoro pozwala na takie psucie cennej, bo jednorodnej architektonicznie substancji miasta? Ale to samo mamy też i na Żoliborzu, o Placu Zamkowym nie wspominając. Bardzo spodobał mi się Bareja Klub, z którego zdjęcia zamieszczam.


W nim rzeczywiście "pachnie" PRL-em. Są meble z epoki, wydawane wówczas książki - nota bene o niebo przyzwoiciej niż teraz: ach ten Słowacki oprawiony w płótno czy Ballady Mickiewicza z ilustracjami Szancera! Gierkowska władza wiedziała, że gdzieś trzeba zainstalować ten wentyl, aby odprowadzać gromadzące się emocje, stąd rozwój kultury, choć wszyscy pamiętamy, że pod kontrolą. A jednak wybuchł Sierpień.


Pełno jest rozmaitego rodzaju bibelotów, akwarelek i monideł, ale też szkła i zastawy z lat 50-80. Gra adapter UNITRA na winyle, które znów wróciły do łask. Co ważne, można tu kupić książki nawet po 5 zł. Dla mnie największą gratką był fakt, że mogłam słuchać opowieści z ust pana Tomka Barei.

Wycieczka trwa ok. 3 godzin.

W ofercie WPT 1313 znajdują się zarówno wycieczki dla grup, jak i osób indywidualnych oraz korporacji. Podczas tematycznych tras można poznać historię i kulturę dawnej i współczesnej Warszawy. Propozycje dla biznesu obejmują kreatywne imprezy integracyjne, gry miejskie i wycieczki dopasowane do potrzeb klienta. Wszystko realizowane jest z dużą dawką adrenaliny i dobrej zabawy. 
Ojcem całego projektu "Ogórkiem po Warszawie", obejmującym różne trasy jest p. Rafał Dąbrowiecki, licencjonowany przewodnik po stolicy, założyciel portalu Butem po Wawie i zwycięzca plebiscytu "Warszawiaki 2018" w kategorii Warszawiak Roku. 
Firma jest członkiem Warszawskiej Organizacji Turystycznej oraz Warszawskiej Izby Turystyki http://www.wpt1313.com/