La Via del Bargamotto, Szlak Bergamotki to pierwsza trasa turystyczna poświęcona tej "królowej cytrusów". (Citrus bergamia) to niewielkie, gorzkie drzewo cytrusowe, będące hybrydą cytryny i pomarańczy gorzkiej, uprawiane głównie w Kalabrii. Owoc bergamotki przypomina małą pomarańczę, jednak jego smak jest zdecydowanie bardziej gorzki i kwaskowaty. Znana jest z intensywnie pachnącego olejku eterycznego pozyskiwanego ze skórki, który stanowi charakterystyczny aromat herbaty Earl Grey oraz jest powszechnie stosowany w perfumiarstwie. Szlak Bergamotki jest inicjatywą Camera di Commercio di Reggio Calabria, Izby Handlowej Reggio Calabria podjętą we współpracy z Istituto Nazionale Ricerche Turistiche e culturali, Narodowym Instytutem Badań w sektorze Turystyki i Kultury. W budowie szlaku uczestniczyć mają producenci i zakłady przetwórcze. Przy wsparciu Izby te podmioty będą mogły zbudować swoją ofertę turystyczną (noclegi, degustacje, warsztaty) tak, aby powstała ciekawa, nowa propozycja "szlaku ze smakiem" dla osób odwiedzających okolice Reggio Calabria. Już teraz co roku odbywa się tutaj Bergare', wydarzenie z begamotką w roli główne z show cooking, degustacjami, spektaklami, prelekcjami. Z tej okazji powstaje nawet wioska bergamotki, w której wystawiają swoje towary producenci i oferują dania z bergamotką. Można tutaj spróbować parmigianę z miecznika z bergamotką czy risotto z bergamotką rakami i serem cacciocavallo. Osobom znającym włoski polecam stronę imprezy z oryginalnymi przepisami na dania z bergamotką: https://bergare.it/ricette/ Warto wiedzieć, że organizatorzy Bergare' już niejako stworzyli swój szlak bergamotki, tyle, że ograniczony do wytyczenia trasy. Podróż trzeba sobie praktycznie samemu zorganizować. Obliczony jest na 4-5 dni podróży i dostępny cały rok. Jednak najlepiej wybrać się w drogę między listopadem a marcem, kiedy bergamotka dojrzewa i jest zbierana, a następnie przetwarzana. Trasę pomyślano tak, aby doświadczenia kulinarne łączyły się z możliwością poznania kultury i historii terytorium. Dlatego koniecznie trzeba rozpocząć wyprawę w samym mieście Reggio Kalabria i zajrzeć w nim do Muzeum Archeologicznego, gdzie przechowywane są słynne Brązy z Riace, Zamku Aragońskiego gpszczącego w swoich murach Muzeum Bergamotki i Katedry oraz na stare miasto. A w tutejszych lokalach spróbować lody bergamotowe lub koktajl z bergamotką i winem ze szczepu grecanico o antycznym, greckim rodowodzie, co sugeruje nazwa. Wina z tego szczepu charakteryzują się nutami owoców egzotycznych, cytrusów (grejpfrut) oraz migdałów. Są zazwyczaj rześkie i wyważone. Kolejne dni jak pokazuje mapka obfitują w dalsze wrażenia i odkrycia. Drugi dzień bowiem to wyprawa przez Pentedattilo zwane miasteczkiem duchów (opuszczone na skutek klęsk żywiołowych), Bova i Gallicianò, przejście wymagającym szlakiem górskim Fiumara dell’Amendolea i wizyta w Parco Archeologico Archeoderi w Bova Marina. Następny dzień to podróż wybrzeżem jońskim. Nadmorskie Brancaleone słynące z piaszczystych plaż należących do tzw. Wybrzeża Jaśminowego jest nie tylko terytorium uprawy tej rośliny z rodziny oliwkowatych, ale i bergamotki. Jej uprawy rozciągają się też między Bruzzano a Bruzzano vecchio, fajny odcinek dla amatorów trekkingu. Wisienką na torcie jest Villa Romana di Casignana z czasów Cesarstwa Rzymskiego z cudownie zachowanymi mozaikami. Czwarty dzień stoi pod znakiem Locride, obszaru wokół Locri, gdzie uprawa bergamotki stanowi podstawę tutejszej gospodarki, w tym produkcji mydeł. Nie można pominąć Muzeum Archeologicznego w Locri, serca dawnej Magna Grecia. Ostatni dzień to po części odkrywanie miejsc z dala od morza. W Varapodio produkowane są tabakierki ze skórki bergamotki do przechowywania zarówno tytoniu jak i innych, sproszkowanych substancji (cena 15 euro). W San Giorgio Morgeto wytwarzane są natomiast produkty perfumeryjne z bergamotki, jak wody kolońskie, pianki do kąpieli, kremy do ciała, dyfuzory zapachów i in. https://carpentieriprofumi.it/ Na koniec trasa wybiega na Costa Viola i dociera do mitologicznej Scylli opisanej w "Odysei Homera". Najstarszą dzielnicą Scylli jest Chianalea, rybacka osada z mozaiką domów wyrastających wprost ze skały. O części z tych miejsc pisałam w moim przewodniku Atlas turystyczny Włoch Południowych. Opis szlaku, niestety tylko po włosku znajduje się tutaj: https://bergare.it/la-via-del-bergamotto/ (Źródło: ANSA, turismoitalianews.it, bergare.it, zdjęcia: bergare.it)

Światowej sławy kreator mody, zastrzelony na schodach swojego domu w Miami Beach 15 lipca 1997 r. do końca życia nosił Kalabrię w sercu. To w tym bardzo południowym regionie Bel Paese, a ściślej w Reggio Kalabria przyszedł na świat 2 grudnia 1946 r. Tam pobierał pierwsze lekcje szycia od matki-krawcowej, właścicielki sklepu odzieżowego. Tam zafascynowała go starożytna Grecja, po której pamiątki mógł oglądać. Z przyjemnością studiował grekę i łacinę w liceum klasycznym. Mitologia i starożytne wzornictwo, ale też kalabryjskie pejzaże zainspirowały design artysty. On sam jednak, gdy wspiął się już na szczyty popularności, rzadko kiedy odwiedzał rodzinne strony. W 1977 r. przyjechał na pogrzeb matki, w 1992 r., aby pożegnać zmarłego ojca. Dwa lata później opływał kalabryjskie wybrzeże na swoim jachcie. Podobno zakochany był w Chianalei, najstarszej dzielnicy miasta Scilla, które nazwę wzięło od mitologicznego potwora opisanego przez Homera w "Odysei". Chianalea to malownicza osada rybacka z mozaiką domów wyrosłych wprost na skale. Marzyło mu się, że postawi tu dom... Śmierć zabrała go zbyt szybko. O tym miejscu i wielu innych piszę w moim przewodniku "Atlas turystyczny Włoch Południowych", opublikowanym dwa lata temu przez Wydawnictwo SBM. (zdjęcie: ENIT/Getty Images)