Che storia! Na początku z dużą fantazją podrasowana. Zamczysko w Bracciano oddalone o 30 km na północ od Rzymu postawił w 1470 r. przedstawiciel jednej z licznych gałęzi przepotężnego, wpływowowego w średniowieczu i renesansie rodu Orsinich. Dał on stolicy apostolskiej trzech papieży: Celestyna III ( 1191-1198; zatwierdził założony w Palestynie w 1190 r. zakon krzyżacki), Mikołaja III (1277-1280; jemu zawdzięczamy Ogrody Watykańskie) i Benedykta XIII (1724-1730; Kanonizował Stanisława Kostkę), a poza tym 34 kardynałów i licznych, najemnych dowódców, czyli kondotierów. Orsini potrafili "zrobić sobie PR". Otóż swoje nazwisko Orsini wywodzili od mitycznego założyciela ich rodu o imieniu Ursus, którego miała wykarmić niedźwiedzica - podobnie, jak Romulusa i Remusa -wilczyca w legendzie założycielskiej Rzymu. Stąd w ich herbie znalazł się czarny niedźwiedź, a już od VI w. zwano ich filis Ursis, synami Ursusa. Natomiast historycy dowodzą, że u początku rodu stał niejaki Orsicino, jeden z dowódców legionów cesarza Konstantyna, który został usunięty ze stanowiska w wyniku oszczerstwa. Nie dziwi zatem, że Orsini postawili na bajeczne początki. Inżynierowie i architekci najwyższej próby pracowali przy wznoszeniu fortecy, która i dziś, czego mogłam doświadczyć odwiedzając ją wieczorem, robi wrażenie niezdobytej. Za ich bytności powstał dziedziniec honorowy, który pamięta króla Francji Karola VIII Walezjusza (roszcząc sobie prawa do Królestwa Neapolu, które odziedziczył po Andegawenach, zapoczątkował tzw. wojny włoskie). Krużganki dziedzińca przywiodły mi na myśl podobne, acz zdobniejsze i elegantsze na Wawelu czy Baranowie Sandomierskim. Schody z dziedzińca prowadziły do komnat reprezentacyjnych na piano nobile. Wśród nich wyróżnia się Sala Broni z imponujących rozmiarów freskiem ukazującym kondotiera Gentile Virginio Orsiniego służącego Królestwu Neapolu w pełni chwały, na czele niezliczonych wojsk ze wznoszacym się na skale, należącym do niego zamkiem w Bracciano. Gentile przedstawiony jest na nim jako wytrawny dyplomata negocjujący warunki pokoju z jadacym obok niego, konno Piotrem Medycejskim (zwanym Nieszczęśliwym z powodu odsunięcia go od władania Florencją po śmierci ojca). Mnie jednak zachwyciły najbardziej fresk z Komnaty Kobiecej ilustrujący w 18 scenach sposoby spędzania wolnego czasu przez damy dworu. Mam więc je przed oczyma pięknie ubrane, w tańcu, ale też łowiące ryby, bawiące się na plaży, płynące łodzią przy dźwiękach muzyki. Malowidła mogły zostać wykonane na zlecenie Bartolomei Orsini, która w 1496 r. wykazała się niezwykłą odwagą stawiając opór oblegającym zamek wojskom Borgiów, zyskując przydomek Gentil Donna Guerriera Gdy Paolo Giordano Orsini w 1558 r. poślubił Izabelę Medycejską, Bracciano stało się stolica księstwa o tej nazwie co rozpoczęło okres transformacji fortecy w rezydencję. Powstały loggie, łuki triumfalne, wiszące ogrody, a miłość mająca łączyć przedstawicieli obu znakomitych rodów została wyrażona w serii fresków w Apartamencie Prywatnym, którego obficie złocone sklepienie zdobi amor w powozie ciągniętym przez skrzydlate konie. Jak mówi legenda, Izabela nie była jednak mężowi wierna - w Czerwonej Komnacie przyjmowała podobno kochanków, aby po chwilach uniesień pozbyć się ich wrzucając do studni pełnej ostrzy. Można ją dzisiaj oglądać wraz ze studnią (już zamurowaną) w przyległym pomieszczeniu. Duch rudowłosej damy ponoć krąży po zamku podczas burzowych nocy, gdyż jak mówi inna legenda, Izabelę za niewierność mąż w końcu zamordował. Znamienne, że czarnym charakterem jest w tej opowieści Izabela, prawdziwa kobieta renesansu znajaca kilka języków, grająca na lutni, pisząca poezję. Z mężem nigdy nie stworzyła zgodnego stadła - wszak ich małżeństwo było wyłącznie polityczne. Para rzadko mieszkała razem - ojciec Izabeli zaniepokojony rozrzutnością ziecia, starał sie córkę i jej wiano trzymac przy sobie - kobieta mogła korzystać z tych pieniędzy, co na ówczesne czasy było ewenementem i nie wzbudzało entuzjazmu męża, który też zdradzał. W końcu XVII w. Orsini z Bracciano wymarli i forteca przeszła do rąk Odescalchich, którzy mają go w posiadaniu do dziś. Jest uważany za jedną z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych rezydencji renesansowych. Krążąc po nich podziwiam Salę do Tarota, dawną bibliotekę, przepastne łoża z badachimami w sypialniach, sale reprezentacyjne, ale też intymność wnętrz gabinetów, zaglądam do kuchni. Zamek można zwiedzać codziennie, przez cały rok, również w okresie okołoświątecznym - oto tegoroczna choinka https://odescalchi.it/ Fruwając po necie znalazłam też kontrowersyjną fotkę z tegorocznej iluminacji zamku w disneyowskim stylu: Castello di Bracciano jest modnym miejscem zawierania związków małżeńskich świata gwiazd. W 1949 r. "tak" powiedzieli sobie Tyrone Power i Linda Christian (rodzice Rominy Power), trzydzieści lat później Martin Scrosese i Isabella Rossellini (ich związek trwał jedynie trzy lata). W 1978 r. pobrali się tutaj Eros Ramazzotti i Michelle Hinziker. W 2006 r. odbył się natomiast ślub Toma Cruise'a z Katie Holmes - aktorka wystąpiła wówczas w sukni zaprojektowanej przez Giorgia Armaniego: Dwa lata wcześniej zamek zagrał w filmie "Wirginia, mniszka z Monzy" w reżyserii Alberta Sironi. Zamek otaczają tak szczelnie kamienne mury średniowiecznej części Bracciano, że mam wrażenie krążenia po jakimś labiryncie. Mdłe światełko stylowych latarenek wydobywa z ciemności klimatyczne lokaliki, w których można przysiąść wieczorem na dobre jedzenie. U podnóża twierdzy ściele się jezioro Bracciano. Powierzchnia jeziora wynosi 57,5 km². Głębokość dochodzi do 165 metrów. Jest ono jeziorem wulkanicznym, które powstało poprzez połączenie się kilku wygasłych wulkanów. Otacza go mnóstwo hoteli, gdyż jest to doskonały punkt wypadowy do Wiecznego Miasta. W sezonie - idealne miejsce do wypoczynku i kąpieli. Najwygodniej dojechać na miejsce samochodem, a w przypadku jego braku - linią kolejową FM3 ze Stazione Ostiense w Rzymie. Zdjęcia wnętrz - FB Castello di Bracciano

Helianthus - naukowa nazwa tej rośliny z rodziny astrowatych została utworzona od greckich rzeczowników helios (słońce) i anthus (kwiat). Jakże trafnie, skoro rzeczywiście sam widok słonecznika kojarzy nam się z centralną gwiazdą Układu Słonecznego i wywołuje pozytywne uczucia. Sprawdziłam to podczas moich ostatnich dwóch pielgrzymek do Włoch, podczas których to właśnie sztuczny słonecznik zastąpił mi flagę organizatora. I jakkolwiek w ten sposób nie mogłam w pełni reklamować biura podróży (na szczęście grupa miała jeszcze jego zawieszki z logo), z drugiej strony widoczny z daleka, charakterystyczny kwiat pozwalał na szybsze odnalezienie się w tłumie - moi podopieczni "orientowali się" na słonecznik i bardzo to sobie chwalili. Natomiast przede wszystkim, jak zauważyłam, większość uśmiechała się na jego widok tak po prostu, spontanicznie, zaś część wręcz przyznawała, że budzi w nich radosne, miłe uczucia. Zatem pod egidą nietypowego, intensywnie żółtego drogowskazu wybrałam się z grupą do wyjątkowego miejsca w Apulii. Po raz enty chyba, bo większość moich tras w mijającym roku przecinało ten południowy region. Naszym celem była miejscowość Monte San't Angelo, gdzie znajduje się Bazylika - Sanktuarium św. Michała Archanioła, zbudowana nad Grotą Objawień. Tam Książe Aniołów miał ukazać się w 490 r. i mało tego, sam poświęcił ołtarz z powodu... opieszałości lokalnego biskupa (podoba mi się ten wątek "utarcia nosa" zwlekającemu zbyt długo duszpasterzowi). Miejsce będące celem pielgrzymek z całego świata wpisane jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, ale figuruje też na niej, co istotne osobno otaczająca kościół średniowieczna, jakże malownicza dzielnica Junno. Otynkowane na biało domki w zabudowie szeregowej okalają meandrujące uliczki wbite w skałę Półwyspu Gargano. Oglądany "z dołu", z perspektywy Tavoliere delle Puglie, czyli drugiej co do wielkości po Nizinie Padańskiej równiny Włoch, półwysep przypomina swoim szarym, ponurym kształtem wielką, niezgrabną górę błota - tak jakby dla żartu czy przekory ulepiło ją małe dziecko.
Sama nazwa Gargano ma pochodzić od imienia właściciela stada byków - jednemu z nich ukazał się po raz pierwszy św.Michał Archanioł we wspomnianym 490 r. Natomiast Junno sięga jeszcze czasów pogańskich, gdy na tych terenach oddawano cześć rzymskiemu, dość tajemniczemu bogowi Pilunno. Zdaniem historyków starożytności pełnił on rolę strażnika nowonarodzonych dzieci chroniącego je przed demonem Silvano. Starożytni rzymianie mieli całe legiony bogów, dotyczące wszystkich sfer ich życia i wykonywanych czynności, nierzadko powiązanych ze sobą kompetencjami. Tak było w przypadku Pilunno, obok którego plasowało się bóstwo o imieniu Intercidone, patronujące uderzeniom topora we framugę drzwi wejściowych, co miało przepłoszyć demony, a także Deverra odpowiadające za miotłę, którą symbolicznie wymiatało się za próg "złe" po narodzinach dziecka. Imię boga Pilunno wywodzone jest od pilon, co oznacza 'tłuczek', którym uderzało się we framugę drzwi wejściowych w tym samym celu, co toporem. Według antycznej mitologii Pilunno miał nauczyć ludzi mleć ziarno. Podobno to na miejscu jego świątyni stoi dziś S. Salvatore in Monte San't Angelo. Domeczki w Junno służyły ongiś najuboższym, stąd ich niewyszukana, a przez to urokliwa architektura. Najwyżej dwupiętrowe, o podwójnych, spadzistych dachach, z perspektywy sprawiające wrażenie zbudowanych jedne na drugich, gdyż pokrywają urwiste zbocze - dziś na parterze mieszczą sklepiki z lokalnymi przysmakami lub nastrojowe knajpeczki. Między ich fasadami kusi lazurem położona w dole Zatoka Manfredońska: W Junno urzeka mnie fakt, że nie jest idealna, "odpicowana" - widać odpadające tynki, obłażącą z bram farbę. Z okien zwieszają się płachty suszonych prześcieradeł. Zaułki, zaułeczki, place i placyki, załomki murów, za którymi pełno jest niespodzianek. I oczywiście graffiti, ale nieprzypadkowe: Moje grupy już tu były, a w przyszłym roku planuję wraz z biurem Królowa Pokoju sporo tras, w tym również wyprawę do Junno Zapraszam na słodko:)

Najpierw obejrzyjcie trailer: https://www.youtube.com/watch?v=h9OAO-1ZcbI Kamera sunie miękko nad setkami koron drzew, których liście pomalowała jesień na ciepłe barwy: beż, rudy, brąz, złoto. Zdajemy się płynąć nad leśną gęstwiną i niepostrzeżenie przenosimy się w inne miejsce: z Polski do Włoch, z Mazowsza do Ligurii, z Warszawy do miejscowości Biassa, położonej o rzut kamieniem od turystycznego hitu, jakim są Cinque Terre i zaledwie 3,3 km od miasta La Spezia. To maleńka Biassa stanowi tło opowieści wysnutej z osobistych doświadczeń młodego reżysera CarloAlberta Biazzi, a osadzonej w czasach po II wojnie światowej. Okresie, gdy Włochy z trudem podnosiły się po trudach zbrojnego konfliktu. Stanowi on tło historii o kilkuletnim chłopcu, który stracił ojca i poprzez opowieści dziadka błądzące między rzeczywistością a ludową baśnią stara się odnaleźć nieobecnego rodziciela. Bo ojca zabrało Morze pod nieobecność Księżyca - dlaczego jednak Księżyca nie było, tego samego Księżyca, który znacznie wcześniej ocalił jednak dziadka ze spienionych fal? Już trailer filmu "Al' di la' del mare", zaprezentowany właśnie w MuseoCAMec w La Spezia wzrusza swoją szczerością i prostotą narracji prowadzonej przez dziecko. Tak, jak wzruszył mieszkańców Biassa zaproszonych na prezentację. Ich miejscowość w filmie pokazana została tak, jak opowiadali o niej ich rodzice i dziadkowie jako społeczność prostych ludzi, którzy od wieków walczą o spłachetek ziemi wydzieranej morzu, aby uprawiać winorośle (powstaje z nich znakomite Tramonti Cinque Terre DOC). Oczarowuje nas magia miejsca, gdzie czas jakby się zatrzymał. Czy film sprawi, że zostanie odkryte przez podróżników? Lokalne władze zabiegają o to, aby rozwinąź tu turystykę jakościową, a wabikiem miałyby być nie tylko dziewicze pejzaże, ale też lokalne produkty z winem na czele. Na debiut kinowy "Al di la' del mare" w pełnej wersji musimy jeszcze poczekać. Zdjęcia do niego rozpoczynano trzy razy i dwukrotnie wstrzymała je pandemia. Efekt jednak, jak sugeruje już trailer, może być znakomity, podobnie jak pierwszy obraz reżysera rodem z Cremony, krótkometrażowy, bo zaledwie 12-minutowy film "Il padre di mia figlia" zaprezentowany cztery lata temu na Festiwalu Filmowym w Cannes i wyróżniony Nagrodą Jury podczas Around International Film Festival w Berlinie. Zawiązanie akcji jest intrygujące: Anna wraca do domu i zastaje córkę Alice w kuchni, przygotowującą posiłek oraz stół w jadalni nakryty dla trojga. Dzwonek do drzwi obwieszcza przybycie na kolację narzeczonego Alice, starszego od niej o trzydzieści lat. Wtedy Anna zaczyna mówić, a przeszłość wraca jak bumerang. Jego cios jest nie do zniesienia... Koniecznie obejrzyjcie ten film - ma angielskie napisy: https://www.iglufilm.it/streaming/2021/03/09/il-padre-di-mia-figlia/ Oba filmy spina wspólny bohater, tylko pozornie drugoplanowy i milczący - to morze, które zabiera i oddaje, choć czasem przyprawia to o ból.