Od 1 stycznia 2025 r. znajdująca się we włoskim regionie Fruli Wenecja Julijska, Gorycja (wł.Gorizia) i słoweńska Nova Gorica będą wspólnie realizować program Europejskiej Stolicy Kultury 2025. Będzie to pierwsza w historii transgraniczna ESK. Gorizia liczy ponad 1000 lat historii. Początkowo jeszcze jako wieś znalazła się w dobrach biskupa Akwilei, między XII w. a XVI w. pełniła rolę stolicy Hrabstwa Gorycji, aby potem, aż do zakończenia I wojny światowej znajdować się we władaniu Habsburgów (w międzyczasie przez chwilę okupowała ją Wenecja). Następnie została włączona do Królestwa Włoch. W 1948 r. w wyniku Traktatu Paryskiego podpisanego między Włochami a państwami alianckimi, granica między Italią a Jugosławią została ustalona tak, że niemal cała Gorycja z pięknymi zabytkami przypadła Włochom, a drugiej stronie jedynie nieatrakcyjne peryferia. W tym samym roku po jugosłowianskiej stronie powstało miasto Nova Gorica. Dziś symbolem dawnych czasów jest średniowieczny zamek, zaś XX-wiecznych, dziś już nieistniejących podziałów - tabliczka wmurowana w bruk Placu Europy/Piazza Trasalpina przypominająca przebieg dawnej granicy. To właśnie w tym miejscy staje co roku latem bar, którego połowa uplasowana jest po słoweńskiej, a druga połowa po włoskiej stronie. Serwowane jest tu Bezgraniczne Piwo, Borderless Ale. Pierwsze takie piwo z etykietką Borderless z dodatkiem naparu z płatków róż powstało w czasie pandemii, gdy zgłoszona została kandydatura Novej Goricy do konkursu na Europejską Stolicę Kultury i miało być wyrazem nadziei na lepsze czasy. Gdy ta nadzieja została ukoronowana wyborem, dwa browary: Reservoir Dogs Brewery i Antica Contea Birrificio połączyły siły produkując wspólnie piwo pod marką Borderless na większą skalę, które serwowane jest m.in. podczas wielkiego wydarzenia latem we wspomnianym wyżej, transgranicznym barze. Program Europejskiej Stolicy Kultury 2025 Gorycja-Nova Gorica właśnie został ogłoszony i obejmie nie tylko oba miasta, ale szeroki pas terenu po obu stronach granicy rozciągający się od Alp po Adriatyk. Muzyka, teatr, kulinaria, nowoczesne technologie, sport, moda, świat kobiet, niepełnosprawność, ekologia, natura - wymienione hasła tylko sygnalizują bogactwo tematyki. Zaplanowano występy Stinga, Alanis Morisette, Thirty Seconds to Mars. https://www.go2025.eu/en/discover/projects

Brno: metropolia funkcjonalizmu
Więcej informacji: www.czechtourism.com (Źródło: CzechTourism, zdjęcia: UPVISION, Vaclav Jirasek)

Włosi nie potrafią robić piwa. To znaczy, dobrego piwa. Trzy tygodnie temu na Elbie próbowałam zmienić zdanie, ale na próżno. Nawet Birra Napoleone mnie nie przekonała, bo to rzadki cienkusz, aby nie użyć mocniejszego określenia. Jednak uwiodła mnie, poszukiwaczkę historii i legend ta o powstaniu trunku. Naturalnie za czasów, kiedy na Elbie przebywał na wygnaniu Bonaparte.
A było to (ponoć) tak. Napoleonowi na wyspie towarzyszyła siostra Paulina. Ta sama, której piękne, prawie nagie ciało wykute w marmurze przez Antonia Canovę można oglądać w rzymskiej Galleria Borghese. Dzieło powstało na zlecenie męża Pauliny, Camilla Borghese z okazji ślubu obojga i wyobraża kobietę jako zwycięską boginię miłości i piękna Wenerę (Wenus).

Kobieta przepadała za kąpielami w morzu, ale że lubiła ich zażywać nudite', bez ubrania - musiała znaleźć sobie ustronne miejsce, cichą zatoczkę z dala od ciekawskich spojrzeń mieszkańców wyspy.


Dla bezpieczeństwa zapewne odprowadzał Paulinę na miejsce kąpieli jej brat. Podczas przechadzek brzegiem klifu toczyli rozmaite rozmowy, ale tematem który je dominował był... zapach. Paulina uparła się, że chce mieć swoje perfumy i muszą zostać wyprodukowane tu, na Elbie, gdzie jest tylu zdolnych rzemieślników. Im bardziej kapryśna siostrzyczka drążyła wodzowi dziurę w brzuchu, temu mniej się pomysł podobał. Bo w końcu po co te perfumy? Wreszcie wypalił: "Dobrze, ale najpierw chcę dla siebie piwa!". Paulina podjęła wyzwanie, piwo powstało i tradycja wytwarzania Birra Napoleon, przekazywana z ojca na syna przetrwała do czasów współczesnych. Teraz można nabyć zgrabne buteleczki opatrzone zdjęciem francuskiego wodza w różnych punktach miasta. Pojedynczo, lub w zestawie trzech, w pomysłowym opakowaniu w kształcie napoleońskiej czapki.

 Do wyboru jest siedem gatunków, w tym nawet Birra Napoleone Walewska, poświęcone wiernej kochance, która Napoleona na Elbie odwiedziła. I Birra Napoleone Paolina. Czyżby to była rekompensata za perfumy, których siostra nigdy się nie doczekała? Zainteresowanych trunkiem odsyłam na stronę zakładu: www.birranapoleon.com A kąpielą do Zatoczki Pauliny, którą można wytropić na mapie.