Nie zdawałam sobie sprawy, że Włosi są autorami tak wielu wynalazków. Oto wybrane z nich:
1) Prototyp telefonu - aparatu do komunikacji, za pomocą którego jego autor, Antonio Meucci (1808 - 1889) mógł rozmawiać między piwnicą a I piętrem swojego domu. Urodzony we Florencji, z powodów politycznych musiał emigrować za ocenach najpierw osiadając na Kubie, gdzie w 1857 r. wymyślił swój "telefotron", a potem w USA, gdzie zarabiał na życie jako właściciel małego zakładu produkującego parafinowe świece. Co ciekawe, przed 20 lat jego współnikiem był... Giuseppe Garibaldi. Jak wiadomo, powszechnie wynalazcą telefonu uznawany jest Alexander Graham Bell. Obaj panowie walczyli ze sobą w sądzie - Meucci z powodów finansowych nie zdołał opatentować swojego telefonu (opłacił jedynie patent czasowy, który ekspirował), posądzal też Bella, że ukradł jego pomysł. W rezultacie sąd uznał, że Meucci jest wynalazcą telefonu mechanicznego, a jego rywal - telefonu elektrycznego. Jednak wszystkie splendory spadły na tego ostatniego. Włosi jednak dalej utrzymują, że to Meucci wynalazł telefon - bohaterowie znanych, włoskich filmów jak "Ojciec chrzestny III" czy "Rodzina Soprano" wspominają o tym fakcie:
2) Automatyczny ekspres do kawy - ma kilku ojców. Pierwszym jest Angelo Moriondo, właściciel "American Bar" w Turynie, gdzie swoim klientom podał po raz pierwszy kawę z takiej "maszynerii" już w 1884 r., a wynalazek opatentował.
Drugi ekspres do kawy ekspresso, będący ulepszoną wersją prototypu Moriondo opatentował w 1901 r. Luigi Bezzera w Mediolanie. Załozony wówczas zakład produkcji seryjnej działa do dziś - cały czas po egidą rodziny Bezzera Poniżej prezentowany model, wzorowany na tym z czasów Belle Epoque można teraz kupić:
Te bardziej kojarzone z Włochami to naturalnie skrzypce autorstwa Andrei Amatiego (1500 r.), radio Giuglielma Marconiego (1897), pizza Margherita czy Nutella Ferrero (1964). c.d.n.
Triest. Ponad dekadę temu (jak ten czas pędzi, bezczelny!). Piazza d'Unita' d' Italia, czyli plac Zjednoczenia Włoch, określany jako największy w Europie. Prawdziwy, elegancki salon na świeżym powietrzu otoczony pałacami wzniesionymi między XVIII w. a pocz. XX w. Z Ratuszem w głębi łączącym w sobie architekturę paryską z niemiecką.
Z jego okien urzędnicy mogą podziwiać Zatokę Triesteńską, na którą plac się otwiera - genialna wręcz lokalizacja.
Jestem akurat na press tourze organizowanym przez region Friuli Wenecji Julijskiej, którego Triest jest stolicą. W czasie wolnym trafiam zupełnie przez przypadek na policyjną imprezę otwartą dla wszystkich, podczas której na placu prezentowane są pojazdy, jakimi poruszali się w swojej pracy w kolejnych latach stróże porządku. Wśród nich moje oczy rwie błękitna maska Lamborghini, przy którym koniecznie muszę mieć zdjęcie. Przystojny niczym szatan poliziotto, po tym jak czaruję go uśmiechem blondynki, trzaska mi całą serię fotek:
Wracam do tych zdjęć z dużym sentymentem właśnie teraz, gdy Lamborghini rozpoczyna serię wydarzeń związanych z obchodami 60-lecia marki, której pomysłodawca Ferruccio Lamborghini był właścicielem zaledwie przez pierwszych dziewięć lat (począwszy od 1963 r.). Potem zakład przechodził z rąk do rąk - m.in. Chryslera, korporacji Sedtco z udziałowcami z Indonezji, wreszcie Audi Group, którego Automobili Lamborghini S.p.A. jest teraz częścią. Od 2001 r. w Sant'Agata Bolognese od zawsze kojarzonym z fabryką Lamborghini działa muzeum marki - Automobili Lamborghini Museum, które właśnie na nowo otworzyło odnowioną wystawę prezentującą 19 modeli samochodu, będącą pretekstem do opowieści o sześciu dekadach historii marki. Oczywiście z postacią Ferruccia Lamborghini w tle.
Wśród zgromadzonych modeli jest "mój" radiowóz w błękitach z napisem polizia i kogutem na dachu, ale też charakterystycznym znaczkiem marki. Mógł gonić przestępców rozwijając prędkość do 300 km/godz. (w środku ma centrum rejestracji wykroczeń, wideorejestrator wyposażony w GPS i radiostację), ale też służyć za karetkę pogotowia, w której znajdowała się apteczka i defibrylator, a nawet wóz do transportu organów ludzkich do przeszczepu! Są też i inne modele:
Nie brak najnowszych, sportowych "perełek", jak Aventador:
Albo Huracán Sterrato (jeszcze nie w sprzedaży):
Natomiast 28 maja 2023 r. na piazza Maggiore w Bolonii zaplanowane jest wydarzenie koronujące jubileuszowe obchody, podczas którego znów będzie można zobaczyć różne modele Lamborghini, w tym ikonę - Countach
Info: Automobili Lamborghini Museum https://www.lamborghini.com/en-en/museum Adres: Via Modena, 12 40019 Sant’Agata Bolognese (Bologna) - Italy
Phone: +39 051 681 7611; Bilety https://www.ticketlandia.com/m/lamborghini-museum UWAGA: To placówka bez barier dla osób niepełnosprawnych - są pochylnie i windy. Oprócz zwykłego zwiedzania można też odwiedzić linie produkcyjne. Zdjęcia: Archiwum własne autorki, FB Automobili Lamborghini Museum
Wspominałam w pierwszym poście o via Appia, że moja wędrówka wzdłuż pierwszego odcinka Regina Viarum, królowej rzymskich dróg im bardziej oddalać się będzie od jej początku, tym będzie ciekawsza. Z pewnością teraz nurtuje Was pytanie, dlaczego ten wpis opatrzony jest zdjęciem Fontanny Czterech Rzek z Piazza Navona - cierpliwości :) Maszerujcie ze mną Drogą Appijską, zwłaszcza, że autobusy i samochody niemal zniknęły - za Katakumbami św. Kaliksta od mojego traktu w lewo odbija odnoga Via Appia Pignatelli, zabierając cały ruch kołowy. Co za ulga!
Bordowa tablica-flaga z napisem Villa Massenzio zachęca do odwiedzenia niezwykłego kompleksu położonego między II a III milą. Wchodzę w łuk bramy budynku w kolorze truskawki ze śmietaną i oto przede mną rozciąga się, uplasowana w lekkim zagłębieniu terenu rezydencja cesarza Maksencjusza - dziś w ruinie. Powala mnie nie tylko rozmiar inwestycji rozłożonej na wielu hektarach i architektonicznie wykorzystującej rzeźbę terenu, ale czas jej realizacji - w zaledwie sześć lat (306-312 r. n.e.) wzniesiono tutaj pałac, cyrk i mauzoleum dynastyczne.
Maksencjusz był uzurpatorem, bo wbrew prawu zakazującemu dziedziczenia władzy sam obwołał się cezarem, choć nim był jego ojciec - Maksymilian (adoptowany przez Dioklecjana, współrządził z nim w latach 285-305). Bez wątpienia Maksencjusz śnił o potędze na jawie. Cyrk w jego włościach ma przeszło pół kilometra długości, a ściślej 512 m albo 1730 stóp rzymskich, a w najszerszym miejscu 19 m.
Zachował się on w znacznie lepszym stanie niż najstarszy i największy, 650-m rzymski Circus Maximus, którego pierwotny wygląd mogłam sobie poprzedniego dnia odtworzyć za pomocą okularów z rozszerzoną rzeczywistością oferowanych w kasie obiektu. Spaceruję po okolonej murami trybun, arenie porośniętej trawą, mleczami i stokrotkami z wyraźnie zaznaczoną spiną, murem oddzielającym podwójny tor, po którym miały ścigać się rydwany lub czterokonne kwadrygi.
Spinę oryginalnie zdobiły wazy i rzeźby, których czas naturalnie zatarł ślad, ale jeden element ocalał w nienaruszonym stanie. Był to strzelający w górę pośrodku, blisko 16-metrowej wysokości obelisk symbolizujący słońce, czy raczej jego promień, stanowiący kluczowy element "przekazu", zgodnie z którym wozy obiegały plac i spinę na chwałę kosmosu i jego bóstw. Gdyby ta pamiątka potrafiła mówić - opowiedziałaby arcyciekawą historię swojej wędrówki. Obelisk został bowiem zrealizowany w... Egipcie, a konkretnie w kamieniołomach w Asuanie nad Nilem na zlecenie cesarza Domicjana w 81 r. n.e. Przetransportowany przez morze Śródziemne do Rzymu (to było dopiero wyzwanie!), na miejscu został ozdobiony hieroglifami i stanął gdzieś pomiędzy świątyniami bóstw Serapisa i Izydy. Potem zagarnął go sobie Maksencjusz, a gdy po jego śmierci opuszczona rezydencja zaczęła popadać w ruinę, taki też los spotkał obelisk, który runął na ziemię. Dopiero w 1650 r. z rozkazu samego papieża Innocentego X monument pocięto na cztery bloki i przetransportowano na plac Navona - nota bene z cyrku do cyrku zważywszy, że ten ostatni w antyku też nim był, o czym przypominają zachowane podziemia. Z powrtotem złożony w całość obelisk stał się elementem Fontanny Czterech Rzek Berniniego. I w tym miejscu możemy go dziś podziwiać.
Mury otaczające cyrk dzielnie się trzymają, choć porastają je drzewa, krzewy i trawa. Miejsca widowni, która mogła zgromadzić 10 tys. widzów (dla porównania Circis Maximus 260-300 tys.) już są praktycznie niewidoczne.
Nigdy nie odbyły się tutaj prawdziwe zawody, a tylko uroczystości żałobne ku czci zmarłego tragicznie synka Maksencjusza, Romulusa - stąd cyrk znany też był pod imieniem chłopca. Natomiast jak donosi portal Visitare Roma w cyrku miały zostać nakręcone sceny do hollywoodzkiego evergreena - filmu "Ben Hur" Williama Wylera z 1959 r.
Siedmioletni Romulus, który w nieznanych okolicznościach utonął w Tybrze, pochowany został potem na terenie rezydencji - w rotundzie mauzoleum, do którego wchodzę przez bramę w imponującym murze. Wnętrza mauzoleum, dziś puste - służą rozmaitym imprezom.
Sam uzurpator Maksencjusz też długo nie przeżył dziecka, gdyż zginął wkrótce w bitwie. Opuszczając kompleks pytam lokalnego przewodnika o zamaskowane drzwiami, intrygujące wejście do... komórki?
- W podziemiach Rzymu znajduje się blisko 60 katakumb, czyli podziemnych cmentarzy powstających tutaj od II w n.e. Wsród nich jest tych kilka udostępnianych turystom, jak oglądane przez Ciebie Katakumby św. Kaliksta czy św. Sebastiana. To też jest wejście do katakumb. Niestety są w gestii Kościoła i nie można ich zwiedzać - wyjaśnia mój chwilowy cicerone. A mnie już ciągnie do kolejnej atrakcji, jaką widziałam przechadzając się po cyrku - Grobowca Cecylii Metelli, kobiety, której choć małżonek zafundował tak bogaty, zachowany dla potomności pochówek - nic nie wiemy. Dlaczego? O tym już wkrótce. c.d.n.
Info: Willa Maksencjusza przy Via Appia 153 jest czynna codziennie oprócz poniedziałku w godz. 10-16. Wstęp bezpłatny. https://www.villadimassenzio.it/ Zdjęcia: Archiwum własne autorski, Wikipedia (obelisk).
Kochani, wracam powoli do gry, a zatem do pilotażu. Mam dla Was już na początku lutego propozycję kilku arcyciekawych wycieczek organizowanych przez zaprzyjaźnione biuro ps travel z Gniezna. Jako, że będę ich cicerone, a są jeszcze wolne miejsca - gorąco namawiam do udziału. Terminy są dobre, a ceny konkurencyjne. Pierwsza wycieczka już za dwa miesiące: 16-22 kwietnia! Oficjalny tytuł 7-dniowego, autokarowego programu brzmi "Zjawiskowe Północne Włochy"https://pstravel.pl/tour/polnocnewlochy/
W programie mamy Weronę, miasto szekspirowskich kochanków:
ale też wspaniałego amfiteatru, na którym do dziś odbywają się spektakle zarówno operowe, jak i koncerty:
Całe miasto zresztą tchnie atmosferą dawnych wieków, a nie zabraknie czasu na zakupy:
Oczywiście odwiedzimy miasto dumnego rodu Sforzów, stolicę regionu Lombardia - Mediolan zaglądając do królewskiego zamku, należącej do największych świątyń na świecie gotyckiej KatedryNarodzin MP, czarującej olśniewająco białą, marmurową, koronkową fasadą i dachem naszpikowanym gargulcami, sterczynami i rzeźbami:
Będziemy podziwiać witryny najznamienitszych, włoskich projektantów w neorenesansowej Galerii Wiktora Emanuela II, skrytej pod szklanymi arkadami i kopułą, wyłożonej mozaikami:
Popływamy po dwóch jeziorach: Como:
i Garda:
Odryjemy ich romantyczne zakątki, jak miejscowość Malcesine:
czy Limone sul Garda, gdzie z uprawianych tutaj cytryn wytwarzany jest likier Limoncello:
A w czasie wolnym zachęcam do degustacji takich pyszności:
