Udine przez lata traktowałam po macoszemu. Jak zresztą większość rodaków. Ot, miasto tranzytowe - przebiega przez nie Alpe-Adria, autostrada A23 prowadząca z Austrii w kierunku Triestu i Wenecji. I dalej, wgłąb "buta". Nie miałam żadnego pretekstu, aby się w nim zatrzymać. Choć wzgórze, na którym Udine jest zbudowane kazał usypać sam Attyla, aby mieć dobry punkt obserwacyjny na podpaloną Akwileję. To naturalnie legenda, natomiast faktem jest, że na tej ziemi, po Rzymie rezydowali Longobardowie. Przez blisko 400 lat należała do Republiki Weneckiej. Jej architektoniczne ślady są w mieście bardzo widoczne. Jak chociażby reprezentująca wenecki gotyk Loggia del Lionello przy Piazza della Liberta' czyli przy placu Wolności.
Tak jak Torre dell'Orologio (wieża zegarowa) inspirowana tą na Placu św. Marka w Wenecji, która wynurza się z Loggi di San Giovanni (św. Jana), usytuowanej dosłownie na przeciwko tej pierwszej.

Na szczycie wieży zegarowej umieszczono figurki dwóch Maurów, którzy o pełnej godzinie uderzają w stojący między nimi dzwon.

 Obok Loggi di San Giovanni pnie się wyjątkowo ostro w górę brukowana droga na sam szczyt wzgórza, które wieńczy zamek. Najbardziej nastrojowo jest tutaj o zachodzie słońca, czerwoną łuną omiatającego leżące w dole miasto.

Albo już po zmroku, gdy zapłoną stylizowane na gazowe latarenki. W znajdującej się po przekątnej zamku Casa della Contadinanza można dziś spałaszować friulańskie przysmaki, jak na przykład gnocchi z rozmaitym farszem
Udine jest bowiem stolicą friulańskiej części regionu Friuli-Wenecja Julijska. Przysmakami tej kuchni jest, podawany w niebanalny sposób smażony ser.
 Ale również słynne prosciutto - szynka z San Daniele z marynowaną dynią.
Naturalnie nie można też zapomnieć o lodach.

Urok tego miasta odkrywa się powoli podobnie jak czasem smak nowej potrawy, do którego nie jesteśmy przyzwyczajeni.

Tkwi w zaułkach, okiennicach, bramach, tych elementach architektonicznych, jakie zazwyczaj mijamy w pędzie gnając do jakiegoś opisywanego w przewodnikach zabytku.

Ale i mercatini, bazarkach na placach, gdzie w świeżą żywność od rolników i rybaków zaopatrują się miejscowi.
Zauważyłam, że tutaj jeszcze bardzo zgodnie "powierzchnię handlową" dzielą Włosi i Azjaci, najwyraźniej tutaj mniej liczni.
To od nich biedniejący Italiano może kupić buty za 5 euro, bo już często równie zbiedniały pod względem jakości oferowanych towarów UPIM może okazać się zbyt drogi. Jednak i w Udine ostatnio podnoszą się głosy przeciwko imigrantom z Chin. Jedna z ostatnich grup, która przedostała się tutaj z Austrii przed Bożym Narodzeniem, zdewastowała jeden z placów. Mała Chinka, którą spotkałam na jednym z takich bazarków okazała się beztroskim dzieckiem śmiało pozującym mi do fotografii. Jak długo jednak wyjątkowo kochających dzieci Włochów rozczulać będzie uśmiech takiej Azjatki, której rodzice - nie da się ukryć - zabierają im chleb?

17 maja br. wraz ze swoją żoną, Nives Meroi zdobyli Kanczendżongę: www.mountainblog.it/tag/nives-meroi/ , www.montagna.tv/cms/60471/kangchenjunga-sud-in-vetta-anche-nives-meroi-e-romano-benet Dziś Romano Beneta poznałam w prowadzonym przez parę słynnych alpinistów sklepie sportowym w Tarvisio w regionie Friuli-Wenecja Julijska, gdzie mają również swój dom. On - skromny, uroczy, już snujący plany dokończenia Korony Himalajów i Karakorum. Na koncie obojga znajduje się bowiem 12 z 14 ośmiotysięczników należących do niej. Wielki Finał zaplanowany na przyszły rok. Najpierw jednak Nives i Romano muszą zebrać środki na wyprawę. Niestety nie należą do grona celebrytów, którzy mogą liczyć na sponsorów. Rozmawialiśmy o Wandzie Rutkiewicz, której nie miał możliwości osobiście poznać i Kindze Baranowskiej, której siła, odwaga i determinacja zrobiły na Romano duże wrażenie. I pomyśleć, że to był dopiero pierwszy dzień mojego włoskiego press touru - Prowincja Udine przyszykowała dla dziennikarzy z Polski niejedną jeszcze niespodziankę!

Również i w tym roku Friuli-Wenecja Julijska uruchamia akcję zwiedzania największych atrakcji tego włoskiego regionu z przewodnikiem za 8,50 euro od osoby. Za tę atrakcyjną cenę można wybrać się do "Nicei Habsburgów" czyli Gorycji, podziwiać weneckie miasto-fortecę Palmanova, zbudowaną na planie dziewięcioramiennej gwiazdy - obecnie kandydatkę na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Te same pieniądze wydamy za "guidę" w Szkole Mozaiki w Spilimbergo - jedynej na świecie, uczącej techniki układania wyszukanych deseni z małych kawałeczków, jak również w Zuglio, najbardziej na północ wysuniętym, dawnym mieście Rzymu. Naturalnie inicjatywa obejmuje też stolicę regionu, Triest, gdzie wpływy austro-węgierskie niczym w tyglu mieszają się ze słoweńskimi i włoskimi. Za oprowadzanie po Akwilei natomiast trzeba zapłacić o euro więcej. Z wszystkich opłat zwolnieni są posiadacze karty turystycznej FVGCard. Szczegóły na stronie:  www.turismofvg.it, kontakt:  info@turismo.fvg.it , +39 0431 387 130 (Źródło: Turismo FVG, fot. Marco Milani)

Miłe Panie i Panowie bardzo mili też - zapraszam do Łomianek w najbliższy piątek 14 lutego br. Będziemy mieli się tam okazję spotkać podczas mojego kolejnego, włoskiego slajdowiska (z Friuli-Wenecji Julijskiej - na plakacie widnieje nieścisłość w nazwie oraz jeziora Garda). Wspólnie zejdziemy do okopów, rzucimy wyzwanie mocom nieczystym, popłyniemy po Lagunie Weneckiej, spotkamy się z Hemingwayem w... windzie, a także zajrzymy na kawę do Katullusa nad jezioro Garda. A na koniec będzie można kupić moje książki z osobistą dedykacją Autorki. Pragnę dodać, że moja opowieść stanowi część Wieczoru Walentynkowego, odbywającego się w ramach cyklu Dookoła świata: Włochy. Dlatego będzie również okazja do obejrzenia zdjęć i wysłuchania relacji z rejsu po Wyspach Toskańskich oraz degustacji włoskich przysmaków. Więcej na stronie: www.kultura.lomianki.pl

A konkretnie regionu Friuli-Wenecja Julijska. Służy temu specjalna, regionalna karta turystyczna FVG Card. Z nią gratis obejrzysz m.in. wnętrza bazyliki w Akwilei, Dom Motyli w Bordano, Muzeum I wojny światowej w Gorycji czy Muzeum Morskie w Trieście. Pełna lista atrakcji gratis na stronie: http://www.turismofvg.it/Special-offers/FVG-Card