Che storia! Na początku z dużą fantazją podrasowana. Zamczysko w Bracciano oddalone o 30 km na północ od Rzymu postawił w 1470 r. przedstawiciel jednej z licznych gałęzi przepotężnego, wpływowowego w średniowieczu i renesansie rodu Orsinich. Dał on stolicy apostolskiej trzech papieży: Celestyna III ( 1191-1198; zatwierdził założony w Palestynie w 1190 r. zakon krzyżacki), Mikołaja III (1277-1280; jemu zawdzięczamy Ogrody Watykańskie) i Benedykta XIII (1724-1730; Kanonizował Stanisława Kostkę), a poza tym 34 kardynałów i licznych, najemnych dowódców, czyli kondotierów. Orsini potrafili "zrobić sobie PR". Otóż swoje nazwisko Orsini wywodzili od mitycznego założyciela ich rodu o imieniu Ursus, którego miała wykarmić niedźwiedzica - podobnie, jak Romulusa i Remusa -wilczyca w legendzie założycielskiej Rzymu. Stąd w ich herbie znalazł się czarny niedźwiedź, a już od VI w. zwano ich filis Ursis, synami Ursusa. Natomiast historycy dowodzą, że u początku rodu stał niejaki Orsicino, jeden z dowódców legionów cesarza Konstantyna, który został usunięty ze stanowiska w wyniku oszczerstwa. Nie dziwi zatem, że Orsini postawili na bajeczne początki. Inżynierowie i architekci najwyższej próby pracowali przy wznoszeniu fortecy, która i dziś, czego mogłam doświadczyć odwiedzając ją wieczorem, robi wrażenie niezdobytej. Za ich bytności powstał dziedziniec honorowy, który pamięta króla Francji Karola VIII Walezjusza (roszcząc sobie prawa do Królestwa Neapolu, które odziedziczył po Andegawenach, zapoczątkował tzw. wojny włoskie). Krużganki dziedzińca przywiodły mi na myśl podobne, acz zdobniejsze i elegantsze na Wawelu czy Baranowie Sandomierskim. Schody z dziedzińca prowadziły do komnat reprezentacyjnych na piano nobile. Wśród nich wyróżnia się Sala Broni z imponujących rozmiarów freskiem ukazującym kondotiera Gentile Virginio Orsiniego służącego Królestwu Neapolu w pełni chwały, na czele niezliczonych wojsk ze wznoszacym się na skale, należącym do niego zamkiem w Bracciano. Gentile przedstawiony jest na nim jako wytrawny dyplomata negocjujący warunki pokoju z jadacym obok niego, konno Piotrem Medycejskim (zwanym Nieszczęśliwym z powodu odsunięcia go od władania Florencją po śmierci ojca). Mnie jednak zachwyciły najbardziej fresk z Komnaty Kobiecej ilustrujący w 18 scenach sposoby spędzania wolnego czasu przez damy dworu. Mam więc je przed oczyma pięknie ubrane, w tańcu, ale też łowiące ryby, bawiące się na plaży, płynące łodzią przy dźwiękach muzyki. Malowidła mogły zostać wykonane na zlecenie Bartolomei Orsini, która w 1496 r. wykazała się niezwykłą odwagą stawiając opór oblegającym zamek wojskom Borgiów, zyskując przydomek Gentil Donna Guerriera Gdy Paolo Giordano Orsini w 1558 r. poślubił Izabelę Medycejską, Bracciano stało się stolica księstwa o tej nazwie co rozpoczęło okres transformacji fortecy w rezydencję. Powstały loggie, łuki triumfalne, wiszące ogrody, a miłość mająca łączyć przedstawicieli obu znakomitych rodów została wyrażona w serii fresków w Apartamencie Prywatnym, którego obficie złocone sklepienie zdobi amor w powozie ciągniętym przez skrzydlate konie. Jak mówi legenda, Izabela nie była jednak mężowi wierna - w Czerwonej Komnacie przyjmowała podobno kochanków, aby po chwilach uniesień pozbyć się ich wrzucając do studni pełnej ostrzy. Można ją dzisiaj oglądać wraz ze studnią (już zamurowaną) w przyległym pomieszczeniu. Duch rudowłosej damy ponoć krąży po zamku podczas burzowych nocy, gdyż jak mówi inna legenda, Izabelę za niewierność mąż w końcu zamordował. Znamienne, że czarnym charakterem jest w tej opowieści Izabela, prawdziwa kobieta renesansu znajaca kilka języków, grająca na lutni, pisząca poezję. Z mężem nigdy nie stworzyła zgodnego stadła - wszak ich małżeństwo było wyłącznie polityczne. Para rzadko mieszkała razem - ojciec Izabeli zaniepokojony rozrzutnością ziecia, starał sie córkę i jej wiano trzymac przy sobie - kobieta mogła korzystać z tych pieniędzy, co na ówczesne czasy było ewenementem i nie wzbudzało entuzjazmu męża, który też zdradzał. W końcu XVII w. Orsini z Bracciano wymarli i forteca przeszła do rąk Odescalchich, którzy mają go w posiadaniu do dziś. Jest uważany za jedną z najpiękniejszych i najlepiej zachowanych rezydencji renesansowych. Krążąc po nich podziwiam Salę do Tarota, dawną bibliotekę, przepastne łoża z badachimami w sypialniach, sale reprezentacyjne, ale też intymność wnętrz gabinetów, zaglądam do kuchni. Zamek można zwiedzać codziennie, przez cały rok, również w okresie okołoświątecznym - oto tegoroczna choinka https://odescalchi.it/ Fruwając po necie znalazłam też kontrowersyjną fotkę z tegorocznej iluminacji zamku w disneyowskim stylu: Castello di Bracciano jest modnym miejscem zawierania związków małżeńskich świata gwiazd. W 1949 r. "tak" powiedzieli sobie Tyrone Power i Linda Christian (rodzice Rominy Power), trzydzieści lat później Martin Scrosese i Isabella Rossellini (ich związek trwał jedynie trzy lata). W 1978 r. pobrali się tutaj Eros Ramazzotti i Michelle Hinziker. W 2006 r. odbył się natomiast ślub Toma Cruise'a z Katie Holmes - aktorka wystąpiła wówczas w sukni zaprojektowanej przez Giorgia Armaniego: Dwa lata wcześniej zamek zagrał w filmie "Wirginia, mniszka z Monzy" w reżyserii Alberta Sironi. Zamek otaczają tak szczelnie kamienne mury średniowiecznej części Bracciano, że mam wrażenie krążenia po jakimś labiryncie. Mdłe światełko stylowych latarenek wydobywa z ciemności klimatyczne lokaliki, w których można przysiąść wieczorem na dobre jedzenie. U podnóża twierdzy ściele się jezioro Bracciano. Powierzchnia jeziora wynosi 57,5 km². Głębokość dochodzi do 165 metrów. Jest ono jeziorem wulkanicznym, które powstało poprzez połączenie się kilku wygasłych wulkanów. Otacza go mnóstwo hoteli, gdyż jest to doskonały punkt wypadowy do Wiecznego Miasta. W sezonie - idealne miejsce do wypoczynku i kąpieli. Najwygodniej dojechać na miejsce samochodem, a w przypadku jego braku - linią kolejową FM3 ze Stazione Ostiense w Rzymie. Zdjęcia wnętrz - FB Castello di Bracciano

Czy możecie uwierzyć, że przez lata wprost nie znosiłam tego miasta? Choć gdy miałam zobaczyć je po raz pierwszy, aż przebierałam nóżkami z niecierpliwości. Załatwiłam sobie wtedy pracę jako opiekunka do dzieci. Legalnie, poniekąd bo przez tamtejszą agencję baby sitterek. Tyle, że oficjalnie nie miałam pozwolenia na pracę. A trafiłam kulą w przysłowiowy płot, bo jakkolwiek rodzina, która mnie przyjęła, była majętna, to mnie przydzielono jakąś klitę z polowym łóżkiem i szafą turystyczną z zepsutym zamkiem. Pewnie uważali, że to mi się należy jako "dziewczynie ze Wschodu". Wynagrodzenie też było symboliczne, codziennie przez trzy tygodnie na obiad miałam ten sam zestaw: spaghetti z sosem pomidorowym i paluszki rybne. Generalnie oszczędzali na mnie jak mogli, ja się zaś nie stawiałam, bo mimo wszystko chciałam przetrwać. Jednak w końcu nie dałam rady i wyjechałam, do Rzymu, a Florencję przez lata omijałam dużym łukiem, bo kojarzyła mi się nie z Uffizi, gdzie zresztą codziennie chodziłam "na pocieszenie", ale z parą tych ludzi, którzy na domiar złego co wieczór potwornie się kłócili, a rano... sielanka. Dobry seks nocą wyraźnie godził zwaśnione strony :)
Potem naturalnie odreagowałam i nie raz jeszcze wróciłam do Florencji. Mój artykuł w najnowszym numerze miesięcznika Podróże polecam zwłaszcza wszystkim tym, którzy krytycznie oglądali serial "Medyceusze" :)

Z Włoch zawsze przywożę stertę książek. Tym razem zatem tradycyjnie już odwiedziłam księgarnię mojego ulubionego wydawnictwa Feltrinelli i oprócz sześciu innych tytułów nabyłam dwa z trzech tomów powieści o "Medyceuszach". To na podstawie tej książki nakręcony został serial emitowany również u nas z genialną piosenką Skin, wspaniałymi strojami, doskonałą acz epizodyczną rolą Dustina Hoffmana jako Giovanniego de Medici, patriarchy rodu. Jednak, jak już wcześniej pisałam film skupił się na wątkach sensacyjno-kryminalnych pokazując władców Florencji w wykrzywionym, jeśli nie krzywym zwierciadle, jako żądnych krwi chorych na władzę karierowiczów wywodzących się z plebsu i marginalizując zupełnie fakt, że bez tego rodu bankierów Florencja nie byłaby cudem, jaki teraz możemy oglądać. Znacznie uczciwsza, a przez to ciekawsza jest książka Matteo Strukula (rocznik 1973, urodzony w Padwie), prawnika i doktora prawa europejskiego, chyba jeszcze nie przetłumaczona na polski, bo daje wgląd w epokę - pokazując Medyceuszy nie działających w próżni, ale we Florencji, gdzie ścierały się wpływy wielu rodów mających apetyt na dominację, w tym Albizzich, potem Pazzich.

Więcej na ten temat na stronie tego bloga Wojaże intelektualne

Trwa właśnie światowa premiera I odcinka "Medyceuszy" na RAI UNO, na którą się bardzo szykowałam. Niestety, jak się okazuje, serial mogą oglądać jedynie mieszkańcy Półwyspu Apenińskiego oraz tych krajów, które zakupiły do niego prawa. Polska, jak się okazuje, nie. Ośmioodcinkowa koprodukcja włosko-brytyjska stworzona przez duet Frank Spotnitz i Nicolas Meyer, w reżyserii Sergia Mimica-Gezzana opowiada o objęciu rządów nad Florencją przez ród Medyceuszy. Role główne grają Dustin Hoffmann - patriarcha rodu, Jan i Richard Madden w roli Kosmy Medyceusza oraz mój ulubiony Alessandro Preziosi w roli Brunelleschiego. Do produkcji zaangażowano poza tym setkę innych aktorów i setki statystów. A zdjęcia kręcono głównie w Rzymie i Florencji. Pod tym linkiem można obejrzeć zwiastun oraz wywiady z aktorami na temat ich udziału w filmie https://www.youtube.com/watch?v=3E_0ORQXflA.

Żadnych gości we wtorki, Wypoczynek. Poza tym Museo Nazionale della Villa dei Mulini w Portoferraio na Elbie jest otwarte codziennie w godz. 8.30 do 18, a w weekendy do godz. 13.


Tę informację jednak przeoczyłam wybierając się we wrześniu na Elbę, aby wreszcie spotkać się z Bonapartem. Czy raczej jego duchem bądź wspomnieniami po wielkim wodzu, z którym Polacy wiązali tyle nadziei.
 Po nieudanej wyprawie na Moskwę, klęsce w Bitwie Narodów pod Lipskiem, gdzie w nurtach Elstery zginął marszałek Józef Poniatowski i abdykacji, Napoleon został wysłany na Elbę. Zaledwie 20 km od lądu stałego. Płynąc przez cieśninę Piombino z portowego miasteczka o tej samej nazwie myślałam, że przebywam dokładnie tę samą drogę co On.


Naturalnie w bardziej komfortowych warunkach. Wielopiętrowy prom kompanii Toremar sunął po gładkim morzu koloru intensywnego szafiru niczym po stole. Tego dnia była idealna pogoda na wycieczkę - deszczowy front, który tak dał się mnie i mojej grupie we znaki tuż po przyjeździe do Toskanii, odpłynął nękać mieszkańców innych części Europy. Świadomie wybrałam statki tej firmy - przewodniczka po Cinque Terre ostrzegała mnie przed kolizyjnym Moby.


Nie dałam się więc skusić być może nawet niższej cenie - my płaciliśmy 22,50 euro za bilet w obie strony i malowaniu w budzące zaufanie, bajkowe delfinki na burcie. Zresztą, wiedziona dziennikarskim instynktem sama wyszukałam w sieci informacje o kolizjach Moby. Trochę ich było. W 1991 r. Moby Prince zderzył się z tankowcem jeszcze w porcie i mimo szybkiej akcji ratowniczej w płomieniach zginęło aż 140 na 141 osób na pokładzie https://www.youtube.com/watch?v=VHb6ybwkIhc. Bliższe czasowo kolizje miały miejsce w 2010, a dwie ostatnie w roku bieżącym. Ofiar nie było, mimo to promy wpadające masowo na inne jednostki i vice versa mojego zaufania nie budzą, bo rosną wątpliwości co do kompetencji kapitanów.
Dopiero w drodze powrotnej, uwędzona dosłownie spalinami walącymi z komina doszłam do wniosku, że statki obu firm to straszny złom, obrazujący dogłębnie włoski kryzys. Nowoczesne fotele lotnicze w sali głównej i pyszna kawa mrożona w barze mnie nie zwiodły. Dlatego z pewną ulgą wysiadłam na brzeg po przycumowaniu, ale mój błędnik, po zaledwie godzinie rejsu, już zdążył zwariować, więc nadal miałam wrażenie, że płynę.
Celem naszej wycieczki było wspomniane na wstępne Muzeum Narodowe Villa Mulini w Portoferraio, czyli własnie tam, gdzie rzucił kotwicę prom. Piaskową fasadę domu, który przez jedenaście miesięcy stał się domem Napoleona, na upartego można dostrzec z portu. Wyróżnia się pewną elegancją spośród z nim sąsiadujących budynków. Zbudowany w 1724 r. dla Wielkiego Księcia Gian Gastone de' Medici, został potem przerobiony na potrzeby Małego Korsykanina przez architekta z Livorno, Paola czyli Pawła Bargigli, który powiększył go dodając piętro.

Moja grupa jednak nie doceniła tego dzieła, rozczarowana, że na miejscu nie zastała bardziej wystawnej rezydencji. Przede wszystkim jednak faktem, iż drzwi tego dnia zamknięte były na trzy spusty. Tyle fatygi na nic! Specjalnie bowiem poprzestawialiśmy program wycieczki, aby uniknąć brzydkiej pogody na Elbę, a przede wszystkim rejsu w sztormie. Tymczasem Napoleon pokazał nam figę!

No cóż, mea culpa, powinnam była to sprawdzić. Zamiast tego, reorganizując całą wyprawę ten jeden szczegół, najważniejszy w końcu, pominęłam. Należało ratować sytuację. Klient nasz pan. Musi być zadowolony. Przede wszystkim jednak to była przesympatyczna grupa, wyjątkowo zgrana, gdyż z jednego zakładu pracy z południa Polski, nie dysponująca dużym portfelem. Zaproponowałam więc, abyśmy zamiast muzeum, gdzie wstęp kosztuje pięć euro, wybrali się do pobliskiej, położonej nieco wyżej twierdzy - Forte Stella.


Zbudowana, zgodnie z nazwą na planie gwiazdy stanowi wraz z niedalekim Forte Falcone (nazwa pochodzi już z czasów Bonapartego i nawiązuje do napoleońskiej heraldyki, orła) i Torre Linguella stanowią jedno ze skupisk fortyfikacji, jakie wyspa zawdzięcza Medyceuszom.

 Jak mówi jedna z lokalnych legend,  Napoleon po wylądowaniu na Elbie 4 maja 1814 r., miał chyżo pokonać znaczne wzniesienie (49 m n.p.m.) i przybiec najpierw tu, do fortu.