Poszukiwania śladów dziadka. Archiwum PKP
2 miesiące temu
Kochani, chcecie pojechać do Italii bez wychodzenia z domu. Na stronie włoskiego resortu kultury i turystyki (MiBAC) znajdziecie całkiem sporo krótkich i dobrze zrealizowanych filmików wideo. Dzięki nim zwiedzicie nie tylko muzea, ale wybierzecie się na Sardynię, do Wenecji, Alberobello i na wykopaliska w Pompejach i Herkulanum, zajrzycie w czeluści Wezuwiusza, z bliska przyjrzycie się pracom restauratorskim na wysokościach w Koloseum, pospacerujecie po hektarach parku otaczającym Pałac Burbonów w Casercie tropiąc mity wykute w kararyjskim marmurze:
https://www.beniculturali.it/mibac/opencms/MiBAC/sito-MiBAC/MenuPrincipale/LuoghiDellaCultura/ViaggiVirtuali/index.html
(Zdjęcie: ENIT)
Boeingiem 737-800 doleciałam z Modlina do Neapolu o czasie. Tanimi liniami, które o taniość trudno posądzić, bo jak się dokupuje bagaż 20 kg, to od razu cena podskakuje o 320 zł. Doliczmy też po 33 zł jazdy Modlin busem. Dawno nie byłam na lotnisku w Modlinie - zmieniło się, moim zdaniem na korzyść. Dalej ceny wysokie, aczkolwiek sklepik spożywczy daje możliwość nabycia sałatek w rozsądniejszej cenie - bardzo smaczne są hot dogi w równych smakach. Nie odważyłam się spróbować tego z ananasem - next time, ale sięgnęłam po wersję nowojorską - świeżutka bułeczka i kiełbaska. Natomiast restauracja-bar na pięterku serwuje apetyczne pizze, którym nic nie można zarzucić prócz ceny - 18 zł za kawałek!
Przeżyłam jeszcze jedno zaskoczenie - nie używano stojaka do pomiaru walizek, nie kazano mi też ważyć torby podręcznej, a nieco się obawiałam, bo jednak ważyła co-nieco. Nie zagrałam w zdrapkę na pokładzie, choć personel Ryanaira tak mnie do tego namawiał. Na miejscu czekał na mnie przemiły Matteo z B&BCity Center - rzeczywiście te pokoje są w centrum, blisko dworca, więc punkt wypadowy idealny. Sam lokal przeczyściutki. Ja mieszkam w ogromnym pokoju z dwoma szafami, w których znalazłam tyle wieszaków, ile dusza zapragnie - nierzadko mam z tym problem w hotelach najwyższej kategorii, czego nie pojmuję. Utrzymany w żółtej tonacji, z pościelą w kwiatki na twardych, jak trzeba materacach łóżek - świetnie mi się spało. Do miasta już wieczorem nie wyszłam, ale Wezuwiusz widzę praktycznie cały czas. Zacny wulkan towarzyszył mi przy lądowaniu, a i teraz, gdy wyjrzę przez okno, z lewej strony widzę pół jego zbocza.
Tak dawno nie byłam w Neapolu. Jakie jest to miasto, na pierwszy rzut oka. Dwóch chłopaków z Caserty, z którymi leciałam przekonywało mnie, że nie jest tak niebezpiecznie jak piszą w przewodnikach. Matteo potwierdził: jak weźmiesz do serca pewne precauzioni, to nic Ci się nie stanie. To znaczy: nie rzucać się w oczy, im mnie gadżetów typu fajny zegarek, biżuteria tym lepiej, plecak czy torebka zawsze przed sobą - torba koniecznie z dłuższym, grubym paskiem, przewieszona na krzyż. Mam takową, rzecz jasna. I uważać przechodząc przez jezdnię, bo neapolitańczycy lubią "dawać w gaz", ale nie w sensie alkoholowym. Przed snem wyskoczyłam do supermarketu vis a vis po wodę do picia. Nabyłam Aqua Lete - na niepamięć? Według mitologii greckiej ta jedna z pięciu wód Hadesu miała właśnie takie właściwości, a w Boskiej komedii Dantego dusze mające wstąpić do raju piły z Lete, aby oczyścić się z grzechów przed wstąpieniem do raju. Neapol to mój raj? Mam taką nadzieję, aczkolwiek moje okolice są totalnie zaśmiecone. Widać jednak, że mieszkają tu prawdziwi tifosi - młody człowiek rozgrywał mecz pod moimi oknami dając piłą po chodniku aż miło, ale tu mi takie dźwięki nie przeszkadzają. Usnęłam jak dziecko...
Mafiosi, inaczej niż w filmach w rodzaju popularnego serialu „Ośmiornica” z dzielnym kapitanem Corrado Cattanim, raczej nie pokazują się na ulicach miast z otwartą przyłbicą czyli dymiącą pukawką w dłoni. Trzeba mieć dużo szczęścia, czy raczej nieszczęścia, aby się na ich porachunki natknąć. Ja je miałam…
Swojego czasu mieszkałam sobie w Casercie, 30 km pod
Neapolem czyli w południowej już części „buta”, w regionie Kalabria. Z okien
mojego sympatycznego pokoiku rozpościerał się aż nierealny widok na Wezuwiusz.
Towarzyszył mi dniem, wzbudzając respekt – przez pierwsze dni pobytu
wpatrywałam się niego wręcz z
niepokojem, czy aby jednak nie zafunduje nam sorpres-y i nie wybuchnie (ostatnia erupcja miała miejsce w 1944
roku). I czuwał przy mnie nocą, otulony morzem spowijających go świateł, a wtedy
czułam, że coraz bardziej się z nim oswajam. Stopniowo pojmowałam niezwykłe
przywiązanie neapolitańczyków dla drzemiącego olbrzyma, wręcz uczucia – zresztą
sprzeczne, jakim go obdarzają. Strana
amore, dziwnej miłości towarzyszy bowiem nienawiść, gdy św. January „robi
na złość” i nie chce za nic skroplić swojej świętej krwi. A jak nie chce, to
przecież Wezuwiusz może wybuchnąć*.
W Casercie pracowałam jako opiekunka do dziecka,
ekscentrycznego zresztą małżeństwa. Ojciec był 40-letnim filozofem zagrzebanym
w książkach, który wręcz powalał posiadaną wiedzą. Ona, śliczną
dwudziestokilkulatką, niezbyt mądrą, ale chyba nieco cwaną. Wytłumaczyła bowiem
swojemu zakochanemu w niej bez reszty małżonkowi, że dziecka wychowywać nie
może, gdyż jest na to zbyt delikatna i czas wolny spędzała malując w domowym
studio bądź na zakupach. Mnie przypadło w udziale 2,5-letnie chłopię o
pszenicznych włosach, błękitnych oczach i dykusyjnym imieniu Etna. Poważnie!
Gdy spytałam o jakieś zdrobnienie, bo nazywanie dzieciaka imieniem wulkanu, w
dodatku rodziaju żeńskiego, przekraczało moje możliwości pojmowania,
zaproponowano: - Wołaj na niego po prostu De- de. Po prostu. Tak też czyniłam,
nie chcąc wejść w jakiś konflikt z powodu głupiego imienia. Zwłaszcza, że u
casertańskiej pary mieszkało mi się dobrze, Antonella dbała, abym się
specjalnie nie męczyła baby-sittingiem – wolała, abym jej dotrzymywała
towarzystwa, ponieważ po prostu się nudziła.
Rankiem chadzałam z Dedem vel Etną na placyk zabaw lub dłuższe eskapady, które pokonywał w spacerówce. Kończyły się one zazwyczaj w cukierni, gdzie każde z nas pochłaniało po ciachu.
Rankiem chadzałam z Dedem vel Etną na placyk zabaw lub dłuższe eskapady, które pokonywał w spacerówce. Kończyły się one zazwyczaj w cukierni, gdzie każde z nas pochłaniało po ciachu.
Tak też i było tamtego dnia – przemierzyłam z wózkiem
piekielnie nasłonecznioną ulicę, zauważając, że jest na niej wyjątkowo pusto.
Właściwie żadnej żywej duszy oprócz nas. Żaluzje w oknach były pospuszczane,
właściciel mijanego codzinnie w połowie drogi baru, zniknął gdzie w jego
czeluściach – a przecież zawsze wychodził nam na spotkanie, witając się
wylewnie z maluchem. Cisza dzwoniąca w uszach. Poczułam się nieco dziwnie, ale
ponieważ słońce rzeczywiście dawało mi się we znaki, przyspieszyłam kroku i już
niedługo znalazłam się w chłodnej przystani cukierni. Poprosiłam dodatkowo o
wodę i espresso – Dede już wsuwał kremówkę. I wtedy wpadła zdyszana, starsza
pani z krzykiem: Zabito, zabito człowieka!
To nas zelektryzowało. Sprzedawczyni zbladła. – Gdzie to
było? – zapytałam, tknięta przeczuciem. – Jak to gdzie, tutaj – zaraz, na ulicy
X! – wyrzuciła z siebie, coraz bardziej rozstrzęsiona kobieta. – Czyli tam,
gdzie dopiero byliśmy z Dedem – powiedziałam na głos do siebie. – Zdążyliśmy przejść
i zaraz po nas zabito człowieka! – uświadomiłam sobie, czując, jak paraliżujący
strach przenika moje ciało. – ‘Ndrangheta – wyszeptała staruszka konspiracyjnym
szeptem, a potem zaległa dzwoniąca w uszach cisza. Tylko Dede spokojnie
wylizywał resztki ciastka z serwetki.
‘Ndrangheta jest uważana za najniebezpieczniejszą
organizację kryminalną we Włoszech. Siedziba główna znajduje się w Kalabrii. ’Ndrangheta
ma korzenie antyczne, a jej nazwa jest
zbitką dwóch słów: andropos – człowiek i agatos – dobry, co wydaje się
paradoksem, ale u początków wszystkich tego typu organizacji przestępczych
stały szczytne ideały: dobroci, rycerskości, braterstwa, solidarności.
Prawdziwą działalność rozpoczęła w połowie XIX w., ale jej zasięg był
początkowo ograniczony, choć już wtedy poszczególne rodziny, skupione w
mniejszych miasteczkach zaczęły łączyć się w klany wspólnych interesów. W końcu
stulecia, obejmując już całe terytorium, stała się „sektą, która nikogo się nie
boi”. Walki frakcyjne między klanami z morderstwami włącznie, korupcja
urzędników państwowych i eliminacja tych odmawiających współpracy,
zastraszenie, porwania, a jednocześnie kreowanie się na jedyną organizację,
która sprzyja interesom ludności – to ich „metody operacyjne”.
*Zapraszam do lektury mojego tekstu o Neapolu w zakładce Podróże duże i małe
