To właśnie budowniczy dzwonnicy z Campli mieli rywalizować wg legendy z tymi z niedalekiego Teramo o to, których wieża szybciej pnie się w górę. Spór rozsądzał zarządca Campli wysłany w tym celu aż z Neapolu przez królową Joannę I Andegaweńską. I choć niecni teramańczycy próbowali go oszukać, ten orzekł, że daje prym dzwonnicy w Campli, gdyż sama rośnie, bo kazał ją... podlewać! Był to oczywiście żart, jednak dwaj bardzo "sieriozni" mieszkańcy Campli postanowili poddać próbie prawdomówność zarządcy. Nad budowaną wieżą rozciągnęli sznur. Traf chciał, że nocą spadł deszcz, który sznur zmoczył, a rano wysuszyło go słońce, co sprawiło, że się napiął. - A jednak rośnie - stwierdzili dwaj sceptycy i dali sobie spokój :)
Co ciekawe matką pierwszego z aż czterech mężów królowej Joanny I, Andrzeja była Elżbieta Łokietkówna, córka Władysława Łokietka, królowa Węgier, a zarazem babka królowej Jadwigi Andegaweńskiej!
Campli  jest od Teramo mniejsze (i należy do prow. Teramo), ale częściej odwiedzane. To abruzyjskie borgo  należy do klubu "najpiękniejszych włoskich miasteczek" (I borghi piu' belli d'Italia).


Poza sezonem wydaje się wręcz puste (żyje w nim już chyba mniej niż 7 tys. osób)


Sporo zawdzięcza otaczającym je, zalesionym wzgórzom należącym do jednego z największych parków przyrodniczych Europy - Parco Nazionale di Gran Sasso e Monti della Laga.


Tajemniczości dodaje ludowe podanie o krążącym w okolicy duchu dziewczynki, która zginęła spadając ze skały, gdy uciekała przed zbójcami. Podobno strzeże ogromnego skarbu. Ale uważajcie, gdyż nikt z tych, którzy wyruszyli na jego poszukiwanie nie wrócił! :)
Na pocieszenie powiem, że największe skarby odkryjecie w samym Campli. Oto one:

1. Święte Schody z XVII w. - papież Klemens XIV pismem urzędowym breve z 1772 r. przyznał im przywilej odpustu zupełnego taki sam, jak mają oryginalne Święte Schody w Rzymie. Darowanie grzechów mogło nastąpić w ściśle określone dni po pokonaniu schodów na kolanach. Przy czym WYŁĄCZNIE na kolanach wchodzi się po schodach - schodzi się osobnym zejściem już na nogach.



Ponieważ kult Scala Santa w kolejnych wiekach wyraźnie rósł, poszczególni papieże pozwalali na stopniowe zwiększanie liczny dni, w których wierni pielgrzymi mogli zyskać odpust zupełny. Jan Paweł II specjalną bullą potwierdził daty ustalone przez poprzedników:
- od pierwszych nieszporów (w sobotę) do nieszporów w poniedziałek (Zielone Świątki),
- od pierwszych nieszporów (w sobotę) do nieszporów we wtorek (trzecia niedziela września),
- od pierwszych nieszporów (w sobotę) do nieszporów w poniedziałek (ostatnia niedziela października).
I rozciągnął go na dni:
- od pierwszych nieszporów (w sobotę) do nieszporów w poniedziałek (wszystkie piątki Wielkiego Postu)
We wszystkie pozostałe dni roku, odwiedzając Święte Schody w Campli można uzyskać odpust cząstkowy.


Ja taki uzyskałam przechodząc z modlitwĄ na ustach 28 drewnianych, trzeszczących stopni w absolutnej ciszy i bez jakichkolwiek widzów. Ten moment chciałam przeżyć sama. Święte Schody pomyślane są tak, aby ułatwić wiernemu kontakt z Bogiem. Dlatego na obu ścianach wzdłuż wejścia widnieją freski ilustrujące barwnymi kolorami sceny Męki i Śmierci Pańskiej, natomiast zejściu towarzyszą obrazy Zmartwychwstania. Cały cykl namalował artysta teramański Vincenzo Baldati w 1781 r.


Sanktuarium Świętych Schodów znajduje się na tyłach Palazzo Farnese, tuż obok XIII-w., kamiennego kościółka św. Pawła. Na zdjęciu widać bliższą nam przybudówkę z półotwartymi odrzwiami - tu wchodzi się do Scala Santa. Świątynia to część wyższa, przypominająca kształtem niską wieżę.



Święte Schody to 28 stopni, po których miał wstępować Jezus Chrystus idący na sąd do Pretorium, gdzie urzędował rzymski namiestnik Poncjusz Piłat. Od nich bierze początek Droga Męki Pańskiej.
Te oryginalne, zgodnie ze średniowieczną tradycją  miała przywieźć z Jerozolimy do Rzymu św. Helena, matka pierwszego chrześcijańskiego cesarza rzymskiego Konstantyna w 326 r. n.e.

We Włoszech jest co najmniej 16 takich Świętych Schodów: w Neapolu, Sienie, Turynie, Prato, Mantui, Montagnaga, Montano Antilia (prow. Salerno), Spiazzi (prow. Werona), Varallo i Bra (w Piemoncie), Reggio Emilia, Veroli i Valentano (w Lacjum), Torricella Verzate i Brembate (w Lombardii) oraz Fabriano (nieopodal Ankony w Marche).



2. Kościół Santa Maria in Platea z freskami autorstwa mistrzów ze szkoły Giotta w krypcie z X w.


Po trzęsieniu ziemi sprzed dekady, kiedy uległy znacznemu zniszczeniu - zostały w miarę możliwości odrestaurowane i udostępnione turystom.



Niebanalną nazwę kościół zawdzięcza Gianfrancesco Gagliardellemu. Wyrzeźbiona przez niego Matka Boska widniejąca w portalu nad wejściem do świątyni spogląda na plac (platea), a trzymane przez nią dzieciątko nie siedzi ani leży tylko samodzielnie stoi na kolanach matki. Widoczne na fasadzie druty mają odstraszać brudzące gołębie.


Moje zdjęcie niestety "obcina" dzwonnicę liczącą 42 m. - to ta z opowiedzianej na wstępie legendy (widać ją z oddali na zdjęciu przedstawiającym wejście do Scala Santa). Wieńczy ją dzwon o wadze 1826 kg i 1,5 m średnicy o wyjątkowo czystym tonie. Jego sekret ma tkwić w fakcie, jakoby najbogatsze rody Campli w XIX w. (Rozzi, Palma, Ianetti, Legnani, Carretani i in.) wrzuciły do stopu znaczne ilości srebra i złota.



Ciekawy jest też wystrój wnętrza świątyni - moją uwagę przyciągnęła figura Matki Bożej z "uszminkowanymi" ustami oraz strop:



Obecni na Mszy św. mogą posłuchać XVII-w organów z 500 piszczałkami.

3. Palazzo Farnese - dziś ratusz to bodaj najstarszy budynek publiczny w całej Abruzji. Zbudowano go prawdopodobnie ok. 1286 r. Dwupiętrowy - miał też kiedyś wieżę obserwacyjną pozwalająca w średniowieczu kontrolować okolicę. Tu zbierały się ongiś na obrady głowy najprzedniejszych rodów, czego pamiątką są herby nad portykiem. Jego burzliwą historię znaczą trzęsienia ziemi, którym się częściowo nie oparł, epizod, kiedy w dobudowanym, a nie istniejącym już trzecim pietrze działał pierwszy teatr w regionie oraz okres, kiedy służył za koszary.

4. Dom Aptekarza - Casa del Medico i Dom Lekarza - Casa del Medico. W pierwszym palazzo, XIV -w. kamienicy nie tylko ustalano ceny przypraw i ziół dla całego Królestwa Neapolu, ale też miał miejsce targ tych produktów o znaczeniu narodowym.


5. Porchetta, czyli prosiak, którego mięso przekłada się przyprawami, zwija, a następnie ściąga sznurkiem i piecze. Wyborny na ciepło i zimno z bułką. W Campli od pół wieku, co roku latem odbywa się "Sagra della porchetta italica", czyli święto tego mięsiwa. Kilkudniowy program obfituje nie tylko w możliwość degustacji przysmaku, ale liczne konkursy i zabawy. Ma też swoją stronę on-line https://www.sagradellaporchettaitalica.com/ i na FB:


Campli warto odwiedzić w okresie Bożego Narodzenia, aby zobaczyć "żywą" szopkę:


Dla odwiedzających Campli i Abruzję cyklistów Region przygotował liczne trasy rowerowe, które można załadować z tego linku: https://www.abruzzoturismo.it/it/tour

Ponownie zapraszam wszystkich warszawiaków, a także turystów, którzy znajdą się w stolicy do odwiedzenia Targu Włoskich Produktów Regionalnych na Placu Konstytucji 6. Białe namioty straganów widać doskonale, więc nikt się nie zgubi. Na stoiskach ramię w ramię pracuje włoska i polska "załoga" toteż kłopotów z porozumieniem nie ma! W południe można zaś zjeść spaghetti, kanapki i wypić aromatyczne espresso! Zapraszamy też przedstawicieli mediów - znużonych nakarmimy! Pragnę dodać, że jestem współorganizatorką, koordynatorką i PR tego wydarzenia :)  https://www.facebook.com/events/1583751275238843/

Podobno jestem twardzielem. Jak się zaprę, to znaczy raczej - jak wymaga tego praca, potrafię wytrwać na nogach pół doby. Dosłownie, czyli  po prostu stać. Naturalnie moje odnóża tego nie znoszą, reagując kolejnymi, niebieskimi pajączkami na łydkach, które, gdy je będę nadal tak traktować, przemienią się w paskudne żylaki. Ale tak już mamy, że nie myślimy o przyszłym, przykrych konsekwencjach naszych działań - liczy się tu i teraz. A zatem i tym razem wytrwałam dzielnie na stanowisku koordynatorki, współorganizatorki  (wraz z Włosko-Polską Izbą Przemysłowo-Handlową w Warszawie), Targów Włoskich Produktów Regionalnych.
Jednak po 12 dniach po 12 godzin, a niekiedy i więcej, na nogach, padłam, gdyż osłabioną dopadł mnie naturalnie jakiś bezczelny wirus. Zalegam zatem w piernatach i odgruzowując pocztę mailową po dłuższej nieobecności w sieci, snuję sobie rozmaite rozważania, stale zbaczające jednak ku targowemu tematowi. Stojąc za ladą niejednokrotnie w swoim życiu (debiut w San Marino w sklepie z "mydłem i powidłem") odkryłam zupełnie inną perspektywę. Świat sprzedawczyni nie jest bynajmniej różowy. Nawet, gdy jest nawet lepiej opłacana niż ta nad Wisłą.

Na moim targu zatrudnione dziewczyny (i kilku chłopaków) musiały obowiązkowo znać włoski i wystać przez 12 (!) godzin. Zmian nie było, a i przerwy krótkie - tylko na "wrzucenie" porcji makaronu. O tym jednak, jako "personalna" uprzedzałam na wstępie. Chyba jednak najgorsze nie były te długie godziny stania czy "młyn" w godzinach, gdy warszawiacy wychodzący z pracy spływali masowo na plac Konstytucji, aby obkupić się włoskimi towarami. Zdecydowanie mniej przyjemne były reakcje poszczególnych kupujących. - Pani, te ceny to se może Pani wie, gdzie wsadzić - rzucił mi grubiańsko  jeden z przechodzących, wyraźnie sfustrowany. - Wypchaj się tą bułą za piętnaście! - wykrzykiwał kolejny. -  Ch... by Was wziął, tak drogo! - podsumował dosadnie ktoś inny.

Takie zachowania mogłam obserwować z bliska, gdy postanowiłam w pewnym momencie wesprzeć naszą kuchnię pod chmurką po niespodziewanej ucieczce Matrolindo. Jego historię opisywałam już w kilku wcześniejszych postach http://italiannawdrodze.blogspot.com/2014/09/mastro-lindo-znow-wchodzi-do-gry.html. Niestety, podobnego finału nikt się nie spodziewał - po czterech dniach nasz stróż-kuchcik wziął pieniądze pod pretekstem konieczności wykupienia leków dla ciężko chorego ojca i słuch po nim zaginął. Wracając jednak do samego targu. Rzeczywiście, tanio na nim nie było, ale przecież za "bułę" i to niezdrową w fastfoodzie nasi rodacy bez szemrania płacą znacznie więcej, a my oferowaliśmy prtodukty najwyższej jakości. Za inne dobra, w mniej lub bardziej luksusowych sklepach - również rachunki regulowane są szybko . I tam, pod obstrzałem kamer protestów tak żywiołowych nie uświadczysz. Czy to atmosfera targu, tej bliskości personelu obsługującego sprawia, że w ludziach wyzwala się zmasowana agresja? I do kogo? Bogu ducha winnych sprzedawców, bo przecież to nie oni ustalają ceny.


Zgoła inny rodzaj postaw reprezentowali ci z Korpo lub Osoby-Uchodzące-Za-Celebrytów. Te z kolei, wielkopańskim gestem wskazywały na towar, nie spoglądając nawet na sprzedającego, bo przecież to dla nich nie partner do rozmowy i wyciągając, koniecznie, dwusetkę ("drobnych nie mam"), przytupują ze zniecierpliwieniem, gdy okazuje się, że w kasie zabrakło piątki do wydania reszty.


Zdarzali się też Gadacze-Bez-Opamiętania, czyli ci, którym z różnych przyczyn brakło towarzystwa do rozmów i sprzedająca okazywała się nagle idealną kandydatką na przyjaciółkę, której można się ze wszystkiego zwierzyć. Nieważne okazywało się wówczas, że tłum napierał zewsząd, a "przekupka", z obłędem w oczach, spowodowanym kolejnymi zamówieniami nie była w stanie śledzić, arcyciekawego tylko dla autora, wątku opowieści.

Naturalnie, bywały wśród nich osoby starsze, samotne, ale te, zazwyczaj po kilku czy kilkunastu zdaniach wycofywały się, zdając sobie sprawę, że jednak targowisko to nie jest to najlepszy moment na konwersację ( szkoda, że kindersztuba tego pokolenia nie przeszła na młodesze generacje). Przeważali Wygłaszający-Sądy-Znawcy-Wszystkiego, którzy nagminnie poprawiali na przykład wymowę włoskich (!) sprzedawców: "mówi się porczeta nie pokretta (chodzi rzecz jasna o porchettę)  i bolonez nie bolonieze (bolognese), bo - tu padał nie dający się obalić argument - tak mówią w telewizji!". A przekaz z błękitnego ekranu, jak powszechnie wiemy, jest jedyny właściwy, zarówno pod wzgledem merytorycznym, jak i ideologicznym. W tym zakresie nie odeszliśmy wcale od PRL-u, zwiększyła się tylko liczba kanałów.

Zdarzały się jednak momenty zaskakujące jak ten, gdy młody chłopak,jadący na rowerze,o  mało nie zderzył się ze słupem, gdyż tak oczarowała go uroda jednej ze sprzedających dziewczyn. - Chyba poderwałam go na kiełbasę! - śmiała się nasza blond-gwiazda, śliczna w istocie i do tego piekielnie inteligentna. Czy z tego spotkania przy ladzie będzie love-story? Czas pokaże, zwłaszcza, że nasz targ był miejscem rozkwitu wielu mniej lub bardziej intensywnych relacji czy czułych przyjaźni, co widać na powyższym zdjęciu :)

Zainteresowanych tymczasem tematem targowym odsyłam na mojego FB https://www.facebook.com/a.klossowska, stronę FB targu https://www.facebook.com/events/307154996158308/ oraz zapraszam do posłuchania mojej kolejnej audycji na ten temat w radio "I di Italia": http://www.spreaker.com/user/idiitalia/wloski-raj-smakow