Nie należę do licznego grona admiratorów serialu "Ranczo". Obejrzałam go chyba raz w skróconej wersji i to mi wystarczyło. Jednak plany filmowe zawsze mnie interesowały. A te, gdzie kręcono odcinki kultowego filmu są położone w wyjątkowo malowniczych miejscach ziemi mińskiej i połączył je Szlak Rowerowy: Mrozy-Jeruzal-Łukowiec. Liczy 15 przystanków, a mnie udało się zobaczyć kilka z nich dzięki Lokalnej Organizacji Turystycznej Ziemi Mińskiej, a ściślej autorkom programu wizyty studyjnej: Marioli Kowalskiej i Ilonie Książek. Podróż odbyłam w miniony wtorek. Naturalnie najbardziej z "Ranczem" kojarzy się słynny rynek ze sklepem opatrzony witrynami w barwach unijnych w Jeruzalu. Tam obowiązkowo trzeba było zrobić sobie serię zdjęć na Ławeczce z Mamrotem w dłoni. Jeruzal to filmowe Wilkowyje - dla tych, którzy filmu nie znają. Przy okazji zajrzałam do samego sklepu: Jak widać na zdjęciu - niczym nie wyróżnia się z innych, małomiasteczkowych poza tym, że jest wyjątkowo dostatnio zaopatrzony. Właśnie w nim można nabyć Mamrot Podlaski Wino Ekologiczne z Polskich Owoców - jak brzmi pełna nazwa tego bardzo słodkiego trunku, który w smaku przypominać ma... dezodorant (nie wiem, nie próbowałam). Obok piwa Tur jest to ulubiony napój "wysiadujących" ranczową Ławeczkę (Pietrek, Solejuk, Hadziuk, Jan i Stach Japycz). Przy tym samym Rynku, pod numerem 2 - na prawo od sklepu, gdy stoimy do niego przodem znajduje się Kościół św. Wojciecha - również na omawianym tu szlaku. Świątynia w 2008 r. obchodziła 250 lat istnienia - parafia pod tym wezwaniem datuje się zaś od 1532 r. W kronice parafii zamieszczonej na jej stronie internetowej widnieje informacja, że Jeruzal nosi tę nazwę dopiero od 1747 r. Wcześniej była to wieś Żeliszew (od mazowieckiej rodziny Żeliszewskich; pierwsza wzmianka o niej w dokumentach sięga 1426 r.), która w 1533 r. zyskała prawa miejskie. Dekadę po tym, jak Żeliszew stał się Jeruzalem - właścicielom chodziło o to, aby przez skojarzenie z Jerozolimą wzrósł ruch pielgrzymkowy - dobra jeruzalskie przejmuje ród Rudzińskich. Inwestuje w nową świątynię uznając, że poprzedniczka nie nadaje się do remontu.
W czasie Powstania Kościuszkowskiego z kościoła zabrano na cele wojenne srebrne wota oraz dzwony.
Ziemia mińska przez minione stulecia wyjątkowo sprzyjała wszelkim ruchom wolnościowym, o czym jeszcze niejednokrotnie napiszę. Jej mieszkańców spotykały za to liczne represje. Jeruzal zapłacił za marzenia o niepodległości utratą praw miejskich w 1820 r. Pod k. XIX w. kościół gruntownie wyremontowano, poszerzając jego nawy. Kolejny, gruntowny remont kościół przeszedł dopiero na początku XXI w. Przy Rynku jest jeszce trzecie miejsce związane z "Ranczem" - filmowa Stara Szkoła w Wilkowyjach. W rzeczywistości jest to budynek należący do Gminy Mrozy, mieszczący oddział Biblioteki Publicznej: Podczas wizyty studyjnej, poza Jeruzalem miałam okazję zobaczyć jeszcze jedno miejsce związane z "Ranczem". To stacja tramwaju konnego w Wilkowyjach, lokalna atrakcja turystyczna zaprezentowana w 15. odcinku óśmego sezonu serialu. W rzeczywistości jest to również stacja tramwaju konnego na trasie Mrozy-Rudka. Pojazd kursuje poprzez malownicze ostępy Rezerwatu Rudka Sanatoryjna, powstałego w latach 60. XX dla ochrony "fragmentu lasu mieszanego z udziałem jodły". Wzdłuż niej powstała edukacyjna ścieżka ekologiczna z tablicami przybliżającymi bogactwo przyrodnicze rezerwatu. Tramwaj konny kursował początkowo w latach 1902-67 służąc głównie jako środek do transportu pacjentów do sanatorium. Potem te przewozu zawieszono aż do czasu, gdy władze samorządowe Dminy Mrozy wespół ze Stowarzyszeniem Przyjaciół Mrozów postanowiły odbudować stacje i przywrócić kursy tramwaju. Jest to teraz jedyny w Polsce i jeden z nielicznych w Europie działający tramwaj konny. Za tę inicjatywę Gmina Mrozy otrzymała w 2012 r. tytuł Krajowego Lidera Rozwoju i Innowacji. Tuż przy stacji końcowej w Rudce, jeszcze na obszarze rezerwatu znajduje się Mazowiecki Szpital im. Teodora Dunina, który działa od 1908 r. Założył go dzisiejszy patron placówki jako sanatorium dla chorych na gruźlicę - na przełomie XIX i XX w. chorobę, która przybrała rozmiary epidemii. "Nie musimy jeździć w góry, wystarczy znaleźć miejsce suche i tam leczyć" - miał powiedzieć dr. Dunin w 1898r. na posiedzeniu Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego.
Ten jeden z najwybiniejszych wówczas lekarzy, prezes Stowarzyszenia Lekarzy przedstawił swój projekt sanatorium, który poparli wybitni polscy naukowcy. I choć dr. Dunin zmarł zaraz po inauguracji swojego sanatorium, jego pracę podjęli inni i placówka działa do dziś (jej historię można przeczytać na stronie http://rudka.com.pl/historia/), a teraz właśnie przechodzi kolejne fazy remontów. Kompleks budynków otacza wielohektarowy park-las, a do szpitala-sanatorium prowadzi jednopasmówka - Aleja Tomasza Dunina. Na koniec, aby było jasne - picie alkoholu kłóci się z jazdą na rowerze, więc naturalnie odradzam degustację Mamrota, gdy ktoś wybiera się w trasę na dwóch kółkach :)

"Królewska Wystawa Kwiatów" w Arkadach Kubickiego na Zamku Królewskim w Warszawie nie została dostatecznie zareklamowana w mediach. Czyżby znów wmieszała się polityka nie pozwalająca portalom sympatyzującym z opozycją pisać na temat tego wydarzenia, bo partnerami (z tych znanych) są tylko TVP, Polskie Radio i Stolica. Szkoda, bo tracą na tym mieszkańcy stolicy. Gdybym dziś nie wybrała się z Mamą do Muzeum Warszawy na zupełnie inną wystawę i przechodząc przez plac Zamkowy nie dostrzegła na frontonie zamku tablicy informującej o wystawie kwiatów, zapewne bym ją po prostu przeoczyła. Tymczasem skłoniła nas ona do zmiany planów i zamiast ku staromiejskiemu rynkowi podążyłyśmy spiesznie w dół, ulicą Grodzką ku ogrodom. Umiejscowiona w Arkadach Kubickiego ekspozycja, za którą bez względu na wiek należy uiścić opłatę 10 zł z miejsca nas oczarowała. Tylko żałowałyśmy, że nie możemy zdjąć maseczek, co pozwoliłoby się zanurzyć nie tylko w feerię barw, ale i zapachów otulających zwiedzających. "Ogród był zawsze nieodłączną częścią pałacu, a drzewa i krzewy wyznaczały granice zielonej przestrzeni, która otaczała monarszą rezydencję. Świat poddanych każdego stanu, zarówno arystokracji i szlachty, jak i mieszczan i chłopów był oddalony na odległość kwiatowych rabat i wypielęgnowanych trawników (...) Obecnie traktujemy zamkowe ogrody jako substancję zabytkową o tym samym znaczeniu, co stare mury i piękna architektura (...) Stają się wizytówką Zamku Królewskiego w Warszawie, który trwa i funkcjonuje w zgodzie z otaczającą go naturą" - napisał prof. dr hab. Wojciech Fałkowski, dyrektor placówki we wstępie do eleganckiego przewodnika o wystawie, który otrzymuje każdy, kto nabędzie bilet. Wystawa, którą z Mamą obejrzałyśmy była odzwierciedleniem tej idei. Podzielona na strefy tematyczne prowadziła nas drewnianymi pomostami poprzez łąki i dzikie zbiorowiska polnych kwiatów objawiając moc bioróżnorodności, pokazywała siłę i moc popularnych ziół - każde z nich nie tylko prezentując, ale opowiadając za pomocą tablic o ich właściwościach. Rozmarzyłyśmy się przy wielopiętrowych bukietach i kompozycjach nie tylko stojących, ale zwisających z sufitu: Zachwycił nas bogaty i róż-norodny świat róż w iście królewskiej oprawie - aranżacjach mistrzyń florystyki Małgorzaty Szwagiel i Beaty Bychowskiej. Poznałyśmy Królową Warszawy, czyli nową odmianę róży Zamku Królewskiego w Warszawie. 12 czerwca, czyli w sobotę w samo południe odbędzie się chrzest, czyli nadanie imienia róży "Królowa Warszawy". Aktu dokona sam prof. Wojciech Fałkowski, a chrzestnymi będą Małgorzata Walewska i Mireille Steil. Hodowcą tego okazu jest pan Łukasz Rojewski. Pół godziny później nastąpi oficjalne otwarcie Królewskiej Trasy Ogrodowej. Między godz. 13 a 16 zaplanowano konferencję "W zgodzie z naturą" oraz pokazy florystyczne, o godz. 16.30 dawne tańce dworskie wykona grupa La Dance, a przez całą sobotę będzie można kupować rośliny ogrodowe. Wróćmy jednak do samej wystawy. Zauroczyły nas florystyczne arcydzieła wykreowane przez grupę utalentowanych ludzi pod kierunkiem mistrza florystyki Macieja Krzusa. Nie mogłyśmy wyjść z podziwu, gdy stanęłyśmy przed żywymi obrazami z kwiatów, dla których wzorem były obrazy dawnych mistrzów, w tym Breugla Starszego. Wreszcie z chłodu Arkad wynurzyłyśmy się na "powierzchnię" i przeszłyśmy do samych ogrodów. Już wtedy wiedziałam, że to Grupie Park M z Brzezna warszawiacy zawdzięczają ich dzisiejszy wygląd, gdyż ta obecna na rynku od ćwierćwiecza firma dokonała ich kompleksowej rewaloryzacji (Park M ma swoje stoisko na wystawie!). W ogrodach przy okazji wystawy pojawiły się niezwykle rzeźby w kwiatowych krynolinach, które z racji upału ciągle spryskiwano wodą. Pełna wrażeń ległam na koniec na zielonej murawie w towarzystwie... owieczek, za pomocą których swoją ofertę reklamową prezentował Leroy Merlin, jeden z partnerów strategicznych wystawy. Wśród partnerów strategicznych znalazły się też m.in.: Totalizator Sportowy, Wody Polskie i właśnie Park M. Warto pamiętać, że mecenasem Zamku Królewskiego jest od 1971 r. KGHM. Królewska Wystawa Kwiatowa otwarta będzie do 13 czerwca br w godz. 10-20. Więcej informacji na stronach: www.zamek-krolewski.pl, www.ogrody-krolewskie.pl

Polska od 31 maja 2021 zmieniła kolor w czeskim semaforze na pomarańczowy (kraj o średnim ryzyku zakażenia Covid-19). Oto aktualne obostrzenia dotyczące osób dorosłych i dzieci powyżej piątego roku życia dla rodaków wybierających się do Czech. Przekraczając granicę tego kraju należy: • Wypełnić Formularz przyjazdowy dostępny na stronie https://plf.uzis.cz/ • Podróżujący transportem zbiorowym (w tym autokarowym, zorganizowanym przez biuro podróży) muszą wykonać test antygenowy (maksymalnie 24 godz. przed przekroczeniem granicy lub od godziny wylotu, w przypadku podróży drogą lotniczą) lub test PCR (maksymalnie 72 godz. przed przekroczeniem granicy lub od godziny wylotu, w przypadku podróży drogą lotniczą). • Podróżujący transportem indywidualnym muszą wykonać test antygenowy lub PCR w ciągu 5 dni od przekroczenia granicy. • Wyjątek stanowią osoby zaszczepione i ozdrowieńcy. Osoby zaszczepione szczepionką dwudawkową: od 22 dnia po pierwszej dawce i do 3 miesięcy od przyjęcia pierwszej dawki muszą posiadać tylko certyfikat oraz wypełnić Formularz Przyjazdowy. Ci, którzy otrzymali szczepionkę jednodawkową: od 22 dnia od przyjęcia szczepionki, ale nie dłużej niż dziewięć miesięcy od przyjęcia szczepionki muszą posiadać tylko certyfikat oraz wypełnić Formularz Przyjazdowy. Ozdrowieńcy nie muszą wypełniać Formularza Przyjazdowego, ale muszą posiadać certyfikat potwierdzający przebyty Covid-19. Certyfikat jest ważny do 180 dni od otrzymania negatywnego wyniku testu po przebyciu Covid-19. W przypadku dzieci poniżej piątego roku życia, nie są wymagane ani testy ani Formularz Przyjazdowy. Gdy podróż do Czech nie przekracza 24 godzin i odbywa się bez noclegu, nie trzeba wypełniać formularza przyjazdowego ani wykonywać testu na Covid. Certyfikaty: Jak informuje Ministerstwo Zdrowia, od 1 czerwca 2021 istnieje możliwość pobrania Unijnych Certyfikatów COVID. Kody QR można wygenerować na Internetowym Koncie Pacjenta w zakładce „Certyfikaty”. https://pacjent.gov.pl/internetowe-konto-pacjenta. Źródło: CzechTourism/ zdj. Autorka

Italomaniacy, w tym ItaliAnna przepada za kawą. Prawdziwą, z ciśnieniowego, profesjonalnego, czyli barowego ekspresu, ewentualnie domowej, skręcanej maszynki. Żadne "zalewanki" czy kawy z kapsułek nie wchodzą w grę. Dla mnie to paskudztwo. Kilka lat temu próbowałam kawę z żołędzi i jakkolwiek przekonywano mnie o jej zdrowotnościowych walorach, jej smak mnie zniechęcił. Dlatego, gdy wczoraj podczas obiadu w Gościńcu Gożdziejewskim w Gminie Dębę Wielkie (którą zwiedzałam podczas wizyty studyjnej ziemi mińskiej zorganozowanej przez tamtejszą Lokalną Organizację Turystyczną) zaproponowano mi kawę z żołędzi, początkowo nie wyraziłam entuzjazmu. Jednak potem przeważyła ciekawość dziennikarza i smakosza. Już sam zapach mnie uwiódł. Dębska Kawa Żołędziowa, gdyż tak brzmi jej oficjalna nazwa, produkowana w Gminie Dębe Wielkie pachnie upajająco mieszkanką cynamonu, goździków, imbiru i kardamonu. Przyprawy czuć też podczas kosztowania napoju, który co prawda kawy nie przypomina, ale okazał się bardzo smaczny. Jak przeczytałam na gustownym opakowaniu produktu: "według literatury zielarskiej składniki zawarte w kawie żołędziówce mogą działać wzmacniająco na żołądek, wątrobę i śledzionę, dając przy tym uczucie sytości. Kawa pomaga zlikwidować zaburzenia żołądkowe". To nie reklama! Zważywszy na to, ile wczoraj podczas wizyty studyjnej zjadłam, czy raczej pochłonęłam - bo goszczono nas iście po królewsku (dwa obiady, dodatkowe poczęstunki, ciasta, lody), to powinnam przeżywać prawdziwą rewolucję, a tymczasem w moim zazwyczaj bardzo wrażliwym żołądku panuje spokój. Kawę żołędziówkę w dawnych wiekach pito zarówno w dworach szlacheckich, jak i w ubogich chatach. Wspomina o tym uroczy, kieszonkowy przewodnik, czy raczej ze względu na niewielkie rozmiary, przewodniczek poświęcony Dębskiej Kawie Żółędziówce, przygotowany wspólnie przez Gminę Dębe Wielkie i Gminny Ośrodek Kultury w tej miejscowości. Można się z niego dowiedzieć, że naparem tym delektowali się Fryderyk Chopin i Marszałkowa Piłsudska. A także, jak przyrządza się Dębską Kawę Żołędziówkę. A skoro wspomniałam o Gościńcu Goździejewskim to każdemu polecam to miejsce również na przerwę w podróży i obiad. Takiego schabowego dawno nie jadłam. Jego sekret tkwi w marynacie - ubite wcześniej mięso należy przez dobę trzymać w mieszance miodu i musztardy sarepskiej, a potem obtoczyć w panierce i usmażyć. Mięso jest kruche i pyszne! Również gościńcowa pomidorowa z prawdziwych pomidorów z domowymi kluseczkami oraz puszyste ciasto z owocami przyozdobione bezową "chmurką" to była poezja smaku. A wszystko w nastrojowym otoczeniu, bo obiekt restauracyjny to przepięknie przerobiona dawna mazowiecka obora. Dziś w jej wnętrzach łączących tradycję z nowoczesnością można urządzać przyjęcia komunijne i wesela oraz inne imprezy. ohttps://www.facebook.com/GosciniecGozdziejewski/ W Gościńcu można kupić wspomnianą kawę w cenie 10 zł za paczuszkę, a także inny produkt z Mazowsza, czyli Miodoladę w kilku smakach. Ja skosztowałam imbirową i wyjątkowo mi smakowała. To bezalkoholowy, niegazowany napój imbirowy wyprodukowany z polskiego miodu i imbiru, który rewelacyjnie orzeżwia, a poza tym posiada właściwości wspomagające trawienie. W 2012 r. Miodolada została wpisana na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Miodolada ma też smak miętowy i malinowy, a wytwarza ją Pasieka Pachniczówka: pachniczowka.pl/

Leon to dopiero farciarz! Miał klawe życie. Od początku do końca. Przyszedł na świat w utytułowanej rodzince z „wyższych” sfer. Później trafił do domu, gdzie kochano go równie mocno. A może jeszcze bardziej? „Zabawne przypadki kota Leona” Małgorzaty Winkler-Pogody to urocza książeczka jakże inna od masy tych, jakie teraz zalegają księgarnie. Nie ma w niej magii, czarnoksiężników, upiorów, przemocy, zła, które trzeba zwalczać… Jest zwykłe życie zwykłej rodziny ze zwykłego M, które radykalnie zmienia, wręcz wywraca do góry nogami przybycie malutkiego czworonoga. Ten kocurek - rozrabiaka najpierw zdobywa serce dwunastoletniego Filipa, narratora opowieści, a potem jego rodziców… Nie chcę streszczać tutaj książki natomiast pragnę zwrócić uwagę na to, co mi się w niej podobało. Przede wszystkim walory edukacyjne. Autorka, która sama jest „kociarą” odkrywa przed najmłodszym pokoleniem fascynujący świat domowych (i nie tylko) zwierzaków. Dzięki niej dziecko poznaje nie tylko kocie rasy, ale też spotyka świnkę morską i psy oraz… wiewiórki. Podgląda, jak na siebie nawzajem reagują, dzięki czemu dokonuje czasem zaskakujących, niespodziewanych odkryć. Jednocześnie jednak cały czas obserwuje Leona z perspektywy Filipa. I to też mi się podoba. Nie ma więc dorabiania „ideologii”, uczłowieczania na siłę zwierzęcia, jak ma to miejsce na przykład w telewizyjnej serii o Komisarzu Aleksie, super inteligentnym psie policyjnym, który z prawdziwym psem ma niewiele wspólnego. Natomiast opowieść o Leonie jest samą prawdą, bo wynika z rzetelnej obserwacji kotów. Zawiera też mnóstwo pytań. Filip jest ciekawy – próbuje cały czas zrozumieć swojego pupila, dotrzeć do jego świata. W zamian zyskuje coś absolutnie bezcennego, unikalną więź z kociakiem, który za miłość odpłaca mu po prostu miłością. Jakże jej dużo w tej książeczce, podobnie jak tolerancji, zrozumienia, wyrozumiałości. Samych najpiękniejszych, ludzkich cech. Ktoś postronny mógłby zauważyć, że tej tolerancji jest wręcz za dużo, bo Leon bezkarnie niszczy firanki i meble. Z drugiej strony jednak prawdziwa miłość wymaga kompromisów, a czym jest kawałek materiału czy mebel wobec ogromnej woli życia, jaką przejawia Leon? Przecież tak naprawdę to on prowadzi domowników nowymi ścieżkami, to dzięki niemu odkrywają sens życia i otaczający ich świat na nowo. I jaki piękny jest ten świat… Dziękuję Ci Małgosiu, w imieniu wszystkich dzieciaków i swoim własnym za tę książeczkę tak pełną pozytywnych emocji. Po jej lekturze "gładko" mi na duszy. Duże brawa również dla Wydawnictwa Białe Pióro za rzetelną redakcję i uroczą oprawę graficzną - rysunki Dariusza Wanata skradły moje serce! Małgorzata Winkler-Pogoda. Zabawne przypadki kota Leona, Wydawnictwo Białe Pióro, Warszawa 2020