Ta na zdjęciu ma siedem metrów długości i przebyła morze Śródziemne w marcu 2014 r. Przewiozła dziewięciu uchodźców na wyspę Lampedusa. Wszystkie dotarły do niej żywe. W tych samych dniach, płynąc na podobnych barkach siedmiu uciekinierów z Syrii zatonęło na morzu Egejskim, czterdzieści dwie osoby z Jemenu skryły na zawsze wody zatoki Aden, dwieście pięćdziesiąt jeden uciekających z Konga zginęło w odmętach jeziora Alberta - pięćdziesiąt jeden z nich to były jeszcze dzieci. Oni wszyscy pragnęli zapomnieć o głodzie, wojnie, śmierci, gwałtach, jakie spotykały ich i ich bliskich w krajach rodzinnych. Pragnęli dobić do bezpiecznego portu i zacząć życie na nowo.


Barka, którą widać na zdjęciu pomalowana została na czerwono, a burtę opasuje biały pas, wnętrze zaś jest niebieskie. Albo było. Kolory wyblakły - poddały się w walce z morskim żywiołem. Ich resztkę spłukuje deszcz. Również dziś, kiedy stojąc przed Bazyliką św. Franciszka w Asyżu widzę tę barkę zacumowaną bezpiecznie przed wejściem.


Po raz pierwszy zaglądam do środka. Czego tam nie ma: skrawki materiałów, jakiś sparciały but, pogięta, plastikowa butelka po wodzie mineralnej. Resztki skromnego dobytku, jakie rodziny wzięły ze sobą na łódź. Serce się ściska.


Nie po raz pierwszy widzę tę barkę w Asyżu - pół roku temu umieszczona została przed choinką, nieopodal wejścia do dolnej części bazyliki. Jako szczególny dar dla nas, abyśmy nie zapominali o tych potrzebujących. Tak jak nie zapomina o nich Franciszek naszych czasów, obecny papież. I upomina się o ich przygarnięcie do krajów, które mogą to uczynić.
Kilka dni po tym, jak zobaczyłam "barkę nadziei" w Asyżu, w jedej z uroczych restauracyjek na Zatybrzu nawiązałam rozmowę z włoską rodziną mieszkającą gdzieś blisko, za rogiem. I pierwsze pytanie, jakie padło z ust głowy rodu, od razu w tonie oskarżycielskim było wręcz do przewidzenia:
- "Dlaczego Polska nie pomaga uchodźcom, dlaczego nie bierze ich do siebie, nie wywiązuje się ze zobowiązań wobec UE?". Jakbym słyszała brukselskich komisarzy, do których dociera bardzo jednotorowy przekaz. Zadałam więc pytanie, których uchodźców, skoro w ubiegłym roku przyjęliśmy blisko milion Ukraińców. Ich tragedię, zbrodniczą napaść zielonych ludzików i aneksję Krymu świat, Europa, UE zignorowały. A na Ukrainie nie jest spokojnie i bezpiecznie. Zapytałam też, czy zdają sobie sprawę moi sympatyczni rozmówcy, że mamy też zobowiązania wobec tych, co na Wschodzie. Rodzin wywiezionych "na białe niedżwiedzie". Dużo ich jest i każdy ma prawo powrotu do ojczyzny ojców i dziadów. Czy w związku z tym jednak jesteśmy zwolnieni od pomocy innym? Absolutnie nie. Jednak ta pomoc powinna być mierzona podług naszych sił i możliwości. A przede wszystkim rozwagi. Otworzyć granice, jak uczyniła to pani Merkel, jest najprościej, tylko co teraz dzieje się za naszą zachodnią granicą? Wpuścić wszystkich jak leci okazało się (o)błędem nie do naprawienia. Przed tym zresztą ostrzegają sami, prawdziwi uchodźcy - pamiętam jednego z nich lekarza z Syrii który przyleciał do nas z rodziną jeszcze chyba w ubiegłym roku. Na pytanie dziennikarzy TVP z jeszcze poprzedniego rozdania, którzy powielili to zadane mi przez Włocha z Zatybrza, odpowiedział, patrząc prosto w kamerę: "pomagajcie, ale bądźcie przy tym ostrożni, sprawdzajcie, kontrolujcie, bo nie każdy jest godny zaufania.". Ten lekarz z Syrii po to uciekł ze swojego kraju i wybrał Polskę, aby żyć w niej spokojnie i bezpiecznie. Aby nad Wisłą nie powtórzył się scenariusz terroru i strachu. A może się powtórzyć, jeśli nie zachowamy ostrożności i umiaru, choć tak trudno, gdy media pokazują zapłakane twarzyczki ocalonych z morskiej podróży dzieci.
Papa Francesco podczas rozpoczętej właśnie pielgrzymki do Polski apeluje o miłosierdzie, a więc i pomoc uchodźcom. Abyśy otworzyli serca na nich i ich potrzeby. I możemy to czynić na wiele sposobów, również spiesząc ze wsparciem humanitarnym do krajów w potrzebie, co zresztą Polska czyni. Pozostaje bowiem pytanie, czy jeśli wszyscy z nich wyjadą na "ziemie obiecane" to problem się rozwiąże? Nie sądzę.

Hawana. Plaza de Armas. Dzień po mszy papieskiej na Placu Rewolucji. W podcieniach sypiących się kamienic starówki, rząd prymitywnie skleconych stoisk. Dominują wizerunki Fidela i Che w różnych rozmiarach i kształtach. Wśród nich dostrzegam sporą, pustą przestrzeń i gdzieś w głębi samotną figurynkę Jana Pawła II z gipsu wielkości wskazującego palca. Już chce ją kupić, gdy zagarnia mi ją łapczywym gestem sprzed nosa jakaś lokalna kobieta. Kiepskim hiszpańskim (po trzech miesiącach kursu) pytam się czy jest więcej Janów Pawłów. - Nie, został tylko Fidel! - odpowiada sprzedawca. Jakie to znamienne. Usłyszeć to w tamtym czasie na ulicach stolicy czerwonej Kuby!
Szczerze mówiąc obie figurki różni tylko strój, biała szata i mundur wymalowane prymitywnie farbkami. Decyduje się więc na Castro, bo ma twarz niczym tajemnicze figury.... z Wyspy Wielkanocnej. Nota bene nasz Papież w tym wydaniu ma taką samą :) A więc znacznie się różni od tej, która ilustruje tekst.

Gipsowy Castro jest ze mną do dziś - stoi w kuchni, na parapecie i tylko gipsowe, czarne kamasze El Comandante się  nieco obtłukły. Cóż, czas z nikim łaskawie się nie obchodzi.
Takich obrazków z moich dziennikarskich podróży z Ojcem Świętym mogę przytoczyć dziesiątki, setki.

Byłam z nim w 1998 r. na Kubie, w 1999 r. w Indiach, potem na Ukrainie i w Ziemi Świętej.


Relacjonowałam dla Tygodnika Solidarność, a potem innych mediów trzy ostatnie Jego podróże apostolskie do Ojczyzny. Współpracowałam z Włoską Agencją Prasową ANSA jako tłumacz i wsparcie dziennikarza-watykanisty z rzymskiej centrali.

W "Życiu Warszawy", którego już dziś nie ma, rozpoczęłam pracę na dzień przed odejściem Ojca Świętego. Nawet teraz nie jestem w stanie oddać emocji, jakie temu trudnemu debiutowi towarzyszyły. A potem kolejnym tekstom, jakie o naszym Ojcu Świętym pisałam, jak choćby wywiad z sędzią Imposimato: http://www.zw.com.pl/artykul/123130.html,
Za pół godziny też będzie mi trudno powstrzymać emocje. Wybije 21.37, a w moim oknie zapłonie światełko pamięci i nadziei.

Zdążyłam na czas! Choć mój pociąg relacji Warszawa-Katowice miał kwadrans opóźnienia. Dlatego szybko wskoczyłam do taksówki - przemiły pan z informacji na dworcu PKP polecił mi tańszą korporację (a i tak zapłaciłam 95 zł - do Pyrzowic jest 40 km). Na lotnisko dotarłam dosłownie na chwilę przed lądowaniem Wizz Air-a z Neapolu, skąd przyleciała mija świątobliwa grupa, czyli 19 księży + jeden arcybiskup (piszę o niej już w poprzednim poście). A ściślej księży zaledwie 10, a reszta to młodziaki przed złożeniem ślubów. Większość w świeckich ubraniach, a najmłodsze chłopaki w dżinsach i modnych, acz nie markowych koszulkach. Wszyscy przemili, roześmiani i... zachwyceni naszym krajem: wszechotaczającą zielenią, czystością na ulicach (!!!), porządkiem. Dla przyzwoitości nie zaprzeczałam.


Prosto z lotniska pojechaliśmy autokarem do Wadowic, które przywitało nas przedburzową duchotą - pierwsze krople deszczu spadły w momencie, gdy przekraczaliśmy próg muzeum- Domu Jana Pawła II. Przyznam, że sceptycznie nastawiona byłam do planów tak radykalnej jego przebudowy, obawiając się, że nowy projekt pozbawi wnętrza tej niepowtarzalnej atmosfery, jaką pamiętam sprzed kilku lat, gdy zwiedzałam muzeum urządzone po prostu w mieszkaniu Wojtyłów. Tymczasem już od pierwszych chwil uległam wizji, jaką tu stworzono.


 W pierwszej sali odtworzono bowiem sklep Chaima Bałamutha, który mieścił się na parterze kamienicy w czasach, gdy mieszkał w niej młody Karol. Kolorystyka sepii, stare zdjęcia, plakaty, afisze doskonale wprowadziły mnie w klimat minionej epoki, lat 20. i 30. XX w. Z pieczołowitością odtworzone zostało również samo mieszkanie rodziców przyszłego papieża - zgromadzono w nim nieliczne przedmioty, jak choćby złotą torebkę pani Emilii i album rodzinny - oryginał ukryty za szybą oraz komputerowa kopia - można ją przeglądać dotykając kartek, które choć nie istnieją - przesuwają się z szelestem.


Jest tyle niezwykłych miejsc w tym muzeum, że nie sposób je wszystkie opisać. Mnie jednak najbardziej utkwiła w pamięci drewniana barka, wypływająca ze szklanej ściany, wysypana piaskiem droga podróży apostolskiej ze szklanymi tabliczkami noszącymi nazwy miejsc, które nawiedził (pod każdą tabliczką, w specjalnym pojemniku umieszczono garść ziemi z tych miejsc) oraz sala ostatnich chwil, niemal cała obita czernią, w której słychać ostatnie uderzenia bardzo już strudzonego serca. http://www.domjp2.pl/


Naturalnie po obejrzeniu muzeum poszliśmy na kremówki i, mimo stosunkowo wczesnej pory (nie było jeszcze godziny 18) zdziwiło nas to, że niemal wszystkie kawiarnie były już zamknięte. Podobnie jak sklepy z dewocjonaliami. Pozostaje pytanie, czy wynika to z braku umiejętności robienia biznesu czy świadomej polityki nieulegania komercji za wszelką cenę. Choć ta druga wersja w tych czasach wydaje mi się utopią.

Gdyby mury stołecznego Hotelu Victoria Sofitel potrafiły mówić, rzeczywiście miałyby co opowiedzieć. Jego szara bryła w kształcie litery H przez 38 lat zdążyła się już bowiem wpisać  w pejzaż Warszawy. Na początku budziła chyba co najmniej kontrowesje – wcześniej na tym miejscu stał bowiem eklektyczny Pałac Kronenberga, który harmonijnie komponował się z resztą zabudowy przy ówczesnym placu Małachowskiego. Projekt hotelu autorstwa polsko-szwedzkiego zespołu architektów (Zbigniewa Pawelskiego, Leszka Sołonowicza, Andrzeja Dzierżawskiego, Dereka Frasera, Kurta Hiltina), działających pod szyldem szwedzkiej firmy Skanska Cementgjurterjet był natomiast typowym dziełem epoki PRL, czyli po prostu „pudełkiem”. Jednocześnie to dzieło, wzniesione jeszcze w czasach dobrej koniunktury rządów ekipy Edwarda Gierka, miało być „wizytówką” nowej Warszawy, niejako dowodem jej otwierania się na zachodnią modę – tak długo negowaną przez mocno czerwony system. Mamy więc w bryle zawarte pewne rozwiązania jak na tamte czasy nowoczesne, jednak nie da się ukryć, że urodą ona i tak nie grzeszyła. Jednak centralne położenie i właśnie ten powiew „Zachodu”, widoczny od początku w wystroju wnętrz i zdecydowanie lepszej niż w większości PRL-owskich hoteli obsłudze sieci InterContinental sprawiły, że do Victorii ciągnęli zarówno zagraniczni goście z dolarami, jak i filmowcy. Po wyłożonych wykładziną, długich korytarzach przechadzali się lub wręcz ganiali bohaterowie takich kultowych obrazów, jak „O7 zgłoś się”, „Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz”, „Kingsajz” czy „Wielki Szu”. Okna Victorii stały się też najlepszą miejscówką podczas słynnej, papieskiej Mszy św. na pl. Zwycięstwa, kiedy Jan Paweł II przebudził zgromadzone tłumy jednym zdaniem” Niech stąpi Duch Twój i odnowi oblicze Ziemi, tej Ziemi” – z silnym akcentem położonym na „tej”. Pamiętam te słowa trochę przez mgłę, bo nie dane mi było naturalnie oglądać Ojca św. z klimatyzowanych pokojów hotelowych, ale stojąc w skwarze, który dopadał również pod drzewami ogrodu Saskiego, utrwaliłam w pamięci niczym stopklatkę obraz Victorii. Majestatycznie górowała nad placem, lśniąc w słońcu. Trzy lata później Warszawą wstrząsnęła sensacyjna wiadomość – to właśnie w Victorii dokonano zamachu na Palestyńczyka Abu Daouda, zajmującego zresztą apartament prezedencki. Był on podejrzewany przez Mossad czyli izraelski wywiad o udział w zamachach w Monachium, kiedy to radykalna organizacja palestyńska Czarny wrzesień uprowadziła podczas olimpiady w 1972 r. 11 izraelskich sportowców ( przy okazji polecam książkę Georgesa Jonasa „Monachium- zemsta”. Hotel Victoria mógłby też opowiedzieć o krzyżach z kwiatów i zniczy, które układaliśmy na płytach placu Zwycięstwa podczas wojny polsko-jaruzelskiej. I o szaro-niebieskich sukach policyjnych, wspomaganych armatkami wodnymi, które w razie potrzeby jednym strumieniem wody potrafiły rozpędzić przeciwnych wojskowej „wadzy”. I o Mszy św. za poległych w katastrofie smoleńskiej… Dziś hotel Victoria przeżywa, rzec można drugą młodość. Już jako Sofitel poddawany jest systematycznemu liftingowi. W ubiegłym tygodniu gościłam dwukrotnie w jego wnętrzach poznając dyrektora – człowieka z prawdziwą wizją. Oprowadzała mnie po nim Karolina Gochnio – według mnie jedna z najlepszych specjalistek ds. PR w hotelach. Lobby w ciepłych beżo-brązach, z kapitalnymi, futurystycznymi lampami, które zwieszają się z sufitu. Lampy w całym hotelu są zresztą jego mocnym, designerskim punktem. A jedzenie w Brasserie – z lunchem za jedyne 35 zł od osoby?
O tym wszystkim napisałam szerzej na stronie Hotele niebanalne, bo hotel Victoria Sofitel przy dzisiejszym pl. Piłsudskiego absolutnie do takich należy.

Dziś o godz. 18 zapraszam do Bielańskiego Ośrodka Kultury w Warszawie. Opowiem tam o moich podróżach dziennikarskich z naszym Ojcem Świętym.

Odbyłam ich w sumie 10, ale na dzisiejsze spotkanie wybrałam, moim zdaniem, te najważniejsze: na Kubę, do Ziemi Świętej na Ukrainę oraz trzy ostatnie do Ojczyzny. Przy okazji polecam absolutnie genialną ścieżkę dźwiękową do Mszy św. na Placu Rewolucji w Hawanie (25 stycznia 1998): http://scholacoralina.awardspace.co.uk/discografia.html w wykonaniu Schola Cantorum Coralina pod dyrekcją Aliny Orraca. Zachęcam też do posłuchania piosenki poświęconej Ojcu Świętemu, którą skomponował włoski cantautore Amedeo Minghi: http://www.se.pl/rozrywka/muzykaiklipy/izabela-kopec-wykonuje-czlowiek-ktory-przybyl-z-daleka-hymn-na-czesc-jana-pawla-ii-wideo-youtube-tek_182628.html

Serdecznie zapraszam wszystkich zainteresowanych moimi dziennikarskimi podróżami z Janem Pawłem II do Bielańskiego Ośrodka Kultury w Warszawie już 2 kwietnia, w najbliższą środę o godz. 18!

Rok 1997. Jestem na dziennikarskim stażu w redakcji Włoskiej Agencji Prasowej ANSA. Naturalnie w Warszawie, gdzie ma swój zagraniczny oddział. Za ścianą z kolei polska „placówka” Francuskiej Agencji Prasowej – AFP. Pracują w niej moi wykładowcy na podyplomowych studiach dziennikarskich, więc kilka razy dziennie tam zaglądam. Z niekrytym podziwem pomieszanym z zazdrością oglądam akredytacje na papieskie „imprezy” Michela Viatteau, zamknięte pod szybką i wiszące nad jego biurkiem. Wówczas „pan redaktor”, dziś po prostu Michel, pozostaje dla mnie do dziś jednym z nielicznych, zawodowych guru. I właśnie wtedy Iza Zawadzka z ANSY, również żurnalistyczny fachura proponuje mi, abym dołączyła do ekipy obsługującej czerwcową pielgrzymkę Jana Pawła II do ojczyzny. Mam asystować jako tłumaczka koledze „z centrali” ANS-y czyli z Rzymu. Skany moich dokumentów wędrują drogą elektroniczną do Watykańskiego Biura Prasowego, a Franco Pisano, czyli „mój” dziennikarz z ANS-y (na zdjęciu ten w czapeczce) wręcza mi błękitną akredytację Volo Papale na lotnisku we Wrocławiu, dokąd przylatuje na pokładzie papieskiego samolotu. Puchnę z dumy – jestem w tzw. „locie papieskim” czyli wśród elity żurnalistów podróżujących z papieżem po świecie. Oficjalnie jako tłumacz, ale w praktyce Franco szybko orientuje się, że będę mu pomocna również merytorycznie. To nic, że moi dwaj dziennikarze z polskich mediów (nie wymienię nazwisk, bo to nie ma sensu) nie mówią mi nawet cześć – no bo przecież ja jestem „tylko” tłumaczką, a oni reprezentują wiodące tytuły i są już „znani”. Ważniejsze jest dla mnie, że witają się ze mną rzeczywiście znani na całym świecie koledzy po fachu Franca i traktują jak swoją. I tak już będzie potem, bo Franco zażąda w centrali, abym to ja pomagała mu przy kolejnych pielgrzymkach Jana Pawła II do Polski. Weźmie mnie też ze sobą na Ukrainę, gdzie również odbyła się wizyta Jana Pawła II. Z Frankiem i już po pewnym czasie przyjaciółmi z La Repubblica, Il Messaggero, telewizji RAI i innych włoskich mediów spotkamy się na Kubie, w Izraelu, w Indiach. A potem, gdy nastanie Benedykt XVI – w Turcji. Obsługiwanie papieskich podróży to ogromny trud (na końcu każdy z nas po prostu padał ze zmęczenia), ale i niezwykłe przeżycie. Niezapomniane i budujące. Oglądam 10 akredytacji z w sumie 10 pielgrzymek, przy jakich mi było dane pracować i już cieszę się na Światowe Dni Młodzieży w Krakowie. Bo ten nowy papież, z równie dalekiego dla zachodniej Europy kraju, jakim w przypadku Jana Pawła II była Polska, to kolejny lider Kościoła, który wymyka się schematom. Namawia młodych na Copacabanie, aby stali się rewolucjonistami, ale on sam nim jest. Można powiedzieć - człowiekiem na właściwym miejscu na te czasy.