21 marca to Światowy Dzień Poezji ustanowiony przez UNESCO. Pomimo zamknięcia w domach, Włosi chcą uczcić ten czas wieloma wydarzeniami organizowanymi w sieci aż do 25 marca, kiedy, po raz pierwszy w historii obchodzony będzie Dantedi' - Dzień Dantego (w przyszłym roku minie 700 lat od śmierci "ojca języka włoskiego"). W związku z tym Societa' Dante Alighieri startuje z ogólnoświatową kampanią zapraszając wszystkich pozostających w domu do otwarcia okien i balkonów, aby przeczytać wspólnie tę pieśń z "Boskiej Komedii", w której Paolo i Francesca dowodzą, że miłość może zwyciężyć wszystko:

Miłość, co łatwo serc zacnych się chwyta,
Skuła go czarem mej ziemskiej postaci;
Wzdrygam się pomnąc, jak była zabita.
Miłość, co zawsze miłością się płaci,
Tak mi kazała w nim podobać sobie,
Że go nie zgubię już ni on mnie straci" (Pieśń V Piekło)

Wspólna, ponad krajowa i ponad kontynentalna lektura wyznaczona została na 25 marca na godzinę 18. Dołączymy? To będzie nasza deklaracja, że kochamy Italię, że wspieramy ją w trudnych chwilach i mimo, że epidemia trzyma nas z dala od niej i od innych ludzi, to czytanie Dantego może nas połączyć.

Udostępniajmy tę inicjatywę poprzez hasztagi: #stoacasacondante #ioamolacultura #WeAreItaly

 (źródło RAI NEWS: https://www.rainews.it/dl/rainews/media/coronavirus-La-Giornata-mondiale-della-Poesia-si-celebra-sui-social-aspettando-il-Dantedi-61b1643f-475b-4fa8-b90a-46f5b7825972.html#foto-1)

-Pani Aniu, zatrzymajmy się w Pizie na kwadrans - prosi mnie kierownik wycieczki. Ile razy "przerabiam" takie życzenia w czasie kolejnych wyjazdów z grupami do Włoch. Zazwyczaj tłumaczę miło acz stanowczo, że Pizy (Florencji, Padwy, Werony itd, itp bo propozycje są różne) nie mamy w programie wycieczki i finito. Tym razem jednak, wyjątkowo mamy wpisaną w program i opłaconą atrakcję dodatkową, więc odpowiadam:
- Mamy czas, możemy zajechać do Pizy na 2-3 godziny... - chcę dodać, że to co prawda krótko, a ja ich nie oprowadzę, bo to jest w gestii przewodnika lokalnego, którego nie zamówiliśmy, ale kierownik mi przerywa:
- Pani Aneczko, ale po co tyle czasu w tej Pizie, przecież tylko zrobimy sobie selfika z Krzywą Wieżą i spadamy.
Dojeżdżamy więc na parking w Pizie (nota bene jedyny dla autokarów wycieczkowych w mieście), gdzie pierwszy kwadrans, a nawet więcej zajmuje spacerek do toalety. Następny kwadrans maszerujemy na Plac Cudów. Gdy dochodzimy do przejścia dla pieszych, a przed nami widać już mur okalający słynny plac, słyszę z tyłu prośbę:
- Pani Aniu kochana, ale na ten tu bazarek to będzie jakiś kwadransik, bo ja bym torebkę kupiła.
- I ja... ta czerwona, na straganie tylko dziesięć jurków! 
-  Kobity, widzicie, fajne te kapelusze słomkowe i też taniej niż u nas. No pani Aniu, musi być tu z pół godzinki.
Przystaję na to. Nie spieszymy się. Na Placu Cudów robimy wspólne selfie pod Krzywą Wieżą i choć cześć osób się dziwi, że "są tu też inne budynki", to z zabytkami wygrywa zdecydowanie bazarek.
Po godzinie jesteśmy z powrotem w autokarze. Zapinamy pasy i ruszamy w dalszą drogę.

Tą autentyczną scenką -  rozpoczynam nowy cykl "Z pamiętnika dojrzałej pilotki". Zapomnijcie na chwilę o epidemii, strachu, kwarantannie, maseczkach i... uśmiechnijcie się, a może podzielcie ze mną swoimi pilockimi opowieściami?

Ile razy byłam w życiu w Wenecji? Bardzo wiele. Tylko w ubiegłym roku - trzykrotnie. Pierwszy raz, 13 miesięcy temu - lało jak cebra, aż żal mi było mojej grupy, bo już po pół godzinie chlupało nam wszystkim w butach. Ale miesiąc potem słońce świeciło wręcz fantastycznie i było ciepło.


W czasie wolnym udało mi się wreszcie odwiedzić muzeum - Kolekcję Peggy Guggenheim. Dla amatorów sztuki współczesnej - absolutne must see. Sama Peggy była postacią niezwykłą. Urodziła się w Nowym Jorku na dwa lata przed początkiem XX w. Rodzina od strony jej ojca, który potem zginął w czasie dziewiczego rejsu Titanica dorobiła się fortuny na kopalniach i hutnictwie metali, głównie srebra i miedzi , natomiast familia jej matki należała do leaderów bankowości.
W 1921 r. Peggy przypłynęła z Ameryki do Europy i dzięki mężowi, Laurence Vailowi od razu weszła w środowisko paryskiej bohemy i amerykańskich emigrantów. Na rok przed II wojną światową otworzyła swoją pierwszą galerię sztuki współczesnej, którą nazwała "Guggenheim Jeune". Zgodnie z radą jej bliskiego znajomego, Samuela Becketta gromadzeniu dzieł sztuki poświęciła całe swoje życie, a jej mottem stało się zdanie: "Kupować obraz dziennie". Zresztą nie tylko nabywała dzieła współczesnych artystów, ale nierzadko sponsorowała ich twórczość, jak to było chociażby w przypadku Jacksona Pollocka.



W 1949 r. stała się właścicielką Palazzo Venier dei Leoni w Wenecji, położonego nad Canal Grande i tam mieszkała już do końca życia. Dziś w jego wnętrzach znajduje się muzeum - Peggy Guggenheim Collection, gdzie można spędzić wiele godzin spacerując od obrazu do obrazu, ale też wyjść na zewnątrz i na tarasie z białego marmuru kontemplować płynące przez Canal Grande tramwaje i taksówki wodne oraz gondole. Oto moje zdjęcie na tle fasady od strony wody oraz widok na główną w Wenecji arterię komunikacyjną.



Zaskoczyła mnie miło kameralność muzeum, które nie jest wielkie. Nie giniemy więc w ogromnych salach o niebotycznych sufitach. Wnętrze dawnego palazzo to szereg mniejszych pokoi po części w amfiladzie, bez drzwi, które zawsze stanowią barierę. Wszech otaczająca, śnieżna biel ścian i lśniące,  kamienne podłogi potęgują  wrażenie sterylnej wręcz czystości. Gdzieniegdzie stoją drewniane, wiekowe meble. Jest też wygodna kanapa, w którą można się zapaść i z tej jakże wygodnej perspektywy podziwiać wiszące na ścianach obrazy czując się jak w salonie.
Wewnątrz mogłam do woli fotografować oryginały dzieł, jakie rzadko można oglądać razem w takiej konfiguracji. Zgromadzono tu nieznane płótna jakże znanych artystów XX w.: twórcy kubizmu, Pabla Picassa, który ma tu całą salę tylko dla siebie, surrealistów Maksa Ernsta i Joana Miro' wyjątkowo przypadającego do gustu maluchom, gdyż jego sposób i wyobraźnia malarska przypominają dziecięce rysunki oraz Giorgia de Chirico uprawiającego pittura metafisica, malarstwo metafizyczne. Bardzo ciekawą analizę jego twórczości znalazłam na tym blogu: https://www.laminerva.pl/2017/07/co-wasciwie-maluje-giorgio-de-chirico.html
Mnie najbardziej spodobały się "Antypapież" i "Portret Pani P. na Południu" Paula Klee, dwa płótna tego samego artysty reprezentujące odmienne style malarskie:



Zaintrygował mnie "Pocałunek" Maksa Ernsta, bo ten tytuł skojarzył mi się od razu ze słynnym "Pocałunkiem" Franceska Hayeza, który oglądałam w mediolańskiej Pinakotece Brera.


Coś z atmosfery karnawału weneckiego ma płótno Maksa Ernsta "Toaleta mężatki":

Kształtów płci pięknej szukałam w "Kobiecie siedzącej" Joana Miro' - czy przedstawiona na tym obrazie dama nie poprawia przypadkiem swojej urody przed lustrem? Sztuka współczesna pozostawia nierzadko dużo możliwości skrajnych interpretacji i to mnie zawsze w niej fascynuje:


Nieoczywistość, symbolika tych prac stwarzają nieograniczone pole do wyobraźni, zapraszając, aby przed każdą zatrzymać się na dłużej, pozwolić sobie na własną interpretację.


*********************************************************************************

Ceny biletów: 15 euro dorośli, 13 euro seniorzy i 9 euro dzieci oraz młodzież. Dziennikarze posiadający legitymację, nawet tylko własnej redakcji otrzymują zniżkę i płacą tyle, co dzieciaki.

 W muzeum jest szatnia, gdzie trzeba zostawić większe torby i wierzchnie okrycia.
Na razie, jak wszystkie inne placówki w Italii, również i ta jest zamknięta z powodu epidemii do 3 kwietnia 2020 r. Jednak krótkie wideo pozwoli Wam się przenieść do nad Canal Grande: https://www.guggenheim-venice.it/

Wszystkie zdjęcia Wenecji i fotografie obrazów są mojego autorstwa oprócz tego przedstawiającego Peggy Guggenheim na Canal Grande będącego własnością Guggenheim Museum.

W porównaniu z tamtą chorobą sprzed prawie 2000 lat, nasz koronawirus COVID-19 nie dokonał jeszcze (i oby tak się nie stało) tak wielkich spustoszeń.. Nawet 2000 ofiar dziennie w okresie jak to dziś określamy peaku pochłaniała zaraza, która pojawiła się w czasach panowania Marka Aureliusza. Uważano ją za karę boską i przyczyniła się, przynajmniej pośrednio do upadku cesarstwa rzymskiego. Jej nazwa pochodzi od dynastii Antoninów panującej w cesarstwie rzymskim przez prawie sto lat, między 96 a 192 r. n.e. Skąd się pojawiła? Została "przywleczona" do Rzymu przez żołnierzy, którzy brali udział w wojnie przeciwko Królestwu Partów. Marek Aureliusz pragnął zrealizować wielkie marzenie swoich poprzedników, aby podbić to państwo na terenie starożytnego Iranu, rządzone przez dynastię Arsacydów. Zwycięski pochód 16 legionów, czyli 200 tysięcy zbrojnych, którzy wkroczyli do Armenii i Mezopotamii paląc i mordując, następnie dotarli na Wyżynę Irańską nagle zatrzymała...czarna ospa. Był rok 165 n.e. "Importowana" przez tak ogromną rzeszę ludzi zaraza rozprzestrzeniła się szybko w całym Imperium i w sumie zebrała ogromne żniwo, bo 30 milionów osób. Trwała aż do 180 r. n.e. W tak krótkim czasie kwitnące Imperium stanęło na krawędzi przepaści.
Zdaniem Richarda Jonesa-Duncana, brytyjskiego historyka specjalizującego się w gospodarce i społeczeństwie starożytnego Rzymu wirus, jaki "dopadł" legionistów Marka Aureliusza mógł przywędrować z Chin. Między 110 a 180 r n.e. w Państwie Środka wybuchło aż sześć epidemii dżumy.
https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-roman-archaeology/article/impact-of-the-antonine-plague/B510B697DB444B274465A50381267380

Ilustracja: obraz Nicolasa Poussin (1594-1665) "Dżuma w Aszdod", Luwr, Paryż.

Zapraszam do tej przesympatycznej czytelni na Żoliborzu - blisko do metra Gdańska, autobusów i tramwajów do centrum miasta. Opowiem o Maroku, ale zainteresowani kupią też moje przewodniki po Rzymie i Włoszech Południowych. Skoro koronawirus uniemożliwia nam na razie wojaże do Italii, to chociaż można o niej poczytać :)