I znów jest 1 sierpnia. Godzina 17. Dźwięk syreny, początkowo cichy staje się z każda sekundą coraz głośniejszy. Przebija się przez pisk opon na rozpalonej letnim słońcem popołudnia jezdni, warkot silników przepełnionych w porze wyjścia z pracy, autobusów, krzyk matki goniącej po chodniku roześmiane dziecko. Osadza w miejscu kierowców samochodów i pieszych. Już stoją, jakże posłusznie, skupieni, w całkowitej ciszy tam, gdzie zastał ich ten dźwięk, tak odmienny od wszystkich innych syren rozbrzmiewających w ciągu roku: karetek, wozów strażackich, limuzyn wiozących VIP-ów.Wsłuchany w lament syreny trwa też w milczeniu tłum w głównej Alei Powązek Wojskowych: chłopak w koszulce z napisem Powstanie 1944, elegancka bizneswoman w garsonce z naręczem biało-czerwonych gladioli, ubrana w nieodłączne fiolety, znana pisarka patriotyczna, politycy, działacze partii rozmaitych, grupy rekonstrukcyjne, harcerze. Jakaś nieposłuszna łza toruje sobie drogę poprzez bruzdy pomarszczonego niczym jabłko, policzka bardzo starszego pana o nadzwyczaj bujnej, siwej czuprynie. Wsparty o drzewce sztandaru z wyhaftowanym znakiem Polski Walczącej, zastyga i on. Niewidzący wzrok wpatrzony gdzieś w dal. Uśmiecha się zawadiacko. Znów ma osiemnaście lat i najlepszą marynarkę ojca, wykradzioną w tajemnicy przed matką z szafy, która trzymała ją niczym najświętszą relikwię, bo mąż-oficer II Rzeczpospolitej już ze Wschodu nie wróci. Młodzieniec z dumą poprawia biało-czerwoną opaskę na ramieniu. Szyła mu ją ukochana Basia, której gruby, pszeniczny warkocz ledwie miał odwagę dotknąć czubkiem palców, ścigany czujnym wzrokiem jej matki, gdy gościł na pierwszej herbatce w mieszkaniu dziewczyny na Kapucyńskiej. Nie ma żadnej broni, ale przecież zaraz zdobędzie jakąś na Niemcu. Tak bardzo chce walczyć. Nie boi się, emocje biorą górę nad strachem. Tego 1 sierpnia 1944 roku przepełnia go tylko ogromna radość i przekonanie, że zwyciężą, bo przecież inaczej być nie może! Już słuchać pierwszą serię z karabinu, zaraz potem drugą i trzecią. Każdy strzał przybliża do wolności. Mija minuta i cichnie syrena pamięci. Warszawska ulica znów budzi się do życia, ruszają z miejsca ludzie i samochody. Tłum na Powązkach Wojskowych sunie już z naręczami kwiatów do mogił tych, co nie mieli wątpliwości „bić się czy nie bić” ( I nie mieli też zresztą innego wyjścia).nStarszy pan ociera spiesznie łzę, sztandar zakłada na ramię jak broń. Grzecznym, ale stanowczym głosem toruje sobie drogę do tonących w ludzkim ścisku i morzu światełek, kwater Szarych Szeregów. Pochyla się nad ostatnim kopczykiem w rzędzie, kładzie czerwoną różę: - Przyszedłem, moja miła – szepcze, spoglądając niemal z czułością na napis na tabliczce: „Basia, lat 17, sanitariuszka, zginęła 1 sierpnia 1944 r”. (plakat z pierwszego filmu non-fiction z Powstania Warszawskiego, który zadebiutował na ekranach 9 maja br.: www.1944.pl; tekst do przeczytania również w ostatnim numerze "Magazynu  Świat. Podróże Kultura" http://www.magazynswiat.pl/pdf/Magazyn%20Swiat%202014%20Wakacje.pdf )

Brak tablic informacyjnych, klasyczne dla sezonu letniego roboty drogowe (ziszczony sen idioty), objazdy, zakazy wjazdu dla autokarów sprawiają, że dotarcie do Kopalni Soli w Wieliczce graniczy z cudem. Ja wczoraj spóźniłam się kwadrans, a kolejne pół godziny spędziłam między trzema (!) kasami: dla klientów indywidualnych, grup oraz biurem imprez - każdą ulokowaną w innym budynku, bo osobom je obsługującym trudno było "zakwalifikować" do odpowiednij zgłoszoną wcześniej grupę. Pielgrzymka czy nie? - zadawały sobie pytanie wymanikiurowane damy w okienku i miały pretensję, że czegoś od nich chcę. Podobno taki system obsługi jest pomysłem Zarządu obiektu -  w takim razie ja takiemu szefostwu od razu dziękuję. Do wymiany - przynajmniej głowy, bo może choć reszta się nadaje? Natomiast pod ziemią nasza 700-letnia kopalnia oczarowuje. Przewodniczki, w górniczych mundurkach opowiadają ze swadą jej dzieje, z własnej inicjatywy modyfikują trasy tak, aby były jeszcze ciekawsze, za pomocą jednego guziczka wyczarowują spektakle świała i dźwięku - jak pięknie brzmi muzyka Chopina odbijająca się echem pośród solnych stropów. Dla cudzoziemców trzewia kopalni mają jeszcze w zapasie pożyteczną lekcję polskiej historii, bo po drodze spotyka się nie tylko św. Kingę, ale i Kaizmierza Wielkiego, Kopernika i "dziadka" Piłsudskiego. Mnie, z wykształcenia wszak polonistkę zaciekawił nieznany fakt z życia Staszica, który Wieliczkę też nawiedził, zjeżdżając w jej głębiny podobnie jak wjego czasach górnicy, na linach! Jak to działa na wyobraźnię! Czar prysł natomiast na koniec zwiedzania, bo zbyt liczne slepiki i zapach starego tłuszczu z podziemnej restauracji zanadto nachalnie dawały znać, że kopalnia musi zarobić - zdopingowana zapewne ustalebiami odgórnymi przewodniczka dosłownie co minutę podkreślała, co możemy kupić, a co zjeść. A to przynajmniej na mnie działa zawsze odwrotnie. Wyjeżdżając z szybu nowoczesną windą miałam wrażenie, że dopiero co opuściłam Mac Donalda.

6.41. Za oknem nowohuckie kominy. Trzeba mieć szczególne wyczucie (a może poczucie humoru?)aby ulokować włoską grupę, zwłaszcza księży, którzy przyjechali na zwiedzanie Krakowa, w takim entourage'u. Nie ja jednak jestem organizatorem tego touru, tylko jedno z naszych biur podróży - mnie przypadła rola pilotki. Hotel Krakus Junior przy nomen-omen Nowohuckiej jest klasycznym dla epoki "budujemy nowy dom" klockiem z tych, jakie w czynie społecznym stawiał Birkut z jednego z najlepszych filmów Wajdy. Jednak, aby oddać sprawiedliwość, wnętrze zaskakuje pozytywnie. Niby jedna gwiazdka, jednak obiekt zasługuje na mocne dwie. Wykładziny czyste, łazienki z nową glazurą, wygodne, dostatecznie twarde materace i BARDZO dobre jedzenie. Wczorajszy placek ze śliwkami na obiado-kolację mógł śmiało konkurować z wypiekami mojej Mamy. Naturalnie Włosi nie byli zachwyceni lokalizacją - 6 km od centrum skutecznie odcina ich od możliwości wieczornych spacerów, zwłaszcza że kierowca autokaru po całym dniu za kółkiem musi wypocząć (przepisowych 11 godzin przerwy trzyma się nieugięcie. I dobrze!).

Wczoraj zwiedzaliśmy gród Kraka. Jakże miło mi się zrobiło na Wawelu, gdy lokalny przewodnik wskazał na grób Władysława Jagiełły, a jeden z moich podopiecznych od razu wykrzyknął - to mąż Hedwige! Widać, że grupa pilnie słuchała dziejów Polski, jakie w sprytnej pigułce zaserwowałam jej zaraz po przylocie. Duma mnie też rozpierała na widok ich otwartych z zachwytu ust, gdy stanęliśmy pod Sukiennicami: - Bello! - szeptali. Ja też, choć warszawianka, uważam że Kraków jest pięknym miastem, a starówka zadbana, dopieszczona w najmniejszym szczególe - chciałoby się władze tego miasta do stolicy co najmniej wypożyczyć, aby zrobiły w niej porządek.

 Po południu nawiedziliśmy Sanktuarium Bożego Miłosierdza w Łagiewnikach i tu, w kaplicy siostry Faustyny "moi" księża odprawili Msze św. Koncelebrze 10 kapłanów przewodniczył Jego Ekscelencja Arcybiskup Foggi-Bovino, 75-letni Francesco Pio Tamburrino.

Jego kazania słuchałam z prawdziwym zajęciem - nasi kapłani mogliby się od Niego uczyć jak mówić do wiernych, aby przykuć ich uwagę. Przygotowany - od czasu do czasu zerkał do zapisanych maczkiem karteczek, mówił o powołaniu, ale nie tylko do życia konserkrowanego czyli do ośmiu kandydatów do kapłaństwa, jacy z nami w grupie podróżują. Podkreślił że równie trudnym, jeśli nie trudniejszym jest powołanie do stanu małźeńskiego, bo przecież wybieramy osobę, z którą spędzimy całe życie. Z Ekscelencją miałam okazję porozmawiać w drodze powrotnej. Nie wiedziałam, że to nasz Ojciec Święty ściągnął go z dalekiej, spalonej słońcem Południa Apulii do Watykanu, aby przewodniczył Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. - Siostra Faustyna jest mi dobrze znana, gdyż moim zadaniem było zadbanie  o liturgię odnośnie do kultu Miłosierdzia Bożego - opowiadał. - Wielokrotnie zagadnienia największej wagi omawialiśmy z Ojcem Świętym podczas obiadów. Pamiętam, że do 2000 roku Jan Paweł II jadł solidnie, a do obiadu wypijał trzy keliszki stołowego wina - potem, ze względu na stanzdrowia zastąpił je ziólkami. Papież potrafił doskonale rozdzielić czas pracy od mentalnego wypoczynku - gdy opowiadaliśmy w naszym gronie dowcipy, śmiał się z całego serca. I tak zabawnie jadł: ostatnie drobinki posiłku zbierał na koniec widelca, pomagając sobie palcem, a potem wrzucał do ust!

Zdążyłam na czas! Choć mój pociąg relacji Warszawa-Katowice miał kwadrans opóźnienia. Dlatego szybko wskoczyłam do taksówki - przemiły pan z informacji na dworcu PKP polecił mi tańszą korporację (a i tak zapłaciłam 95 zł - do Pyrzowic jest 40 km). Na lotnisko dotarłam dosłownie na chwilę przed lądowaniem Wizz Air-a z Neapolu, skąd przyleciała mija świątobliwa grupa, czyli 19 księży + jeden arcybiskup (piszę o niej już w poprzednim poście). A ściślej księży zaledwie 10, a reszta to młodziaki przed złożeniem ślubów. Większość w świeckich ubraniach, a najmłodsze chłopaki w dżinsach i modnych, acz nie markowych koszulkach. Wszyscy przemili, roześmiani i... zachwyceni naszym krajem: wszechotaczającą zielenią, czystością na ulicach (!!!), porządkiem. Dla przyzwoitości nie zaprzeczałam.


Prosto z lotniska pojechaliśmy autokarem do Wadowic, które przywitało nas przedburzową duchotą - pierwsze krople deszczu spadły w momencie, gdy przekraczaliśmy próg muzeum- Domu Jana Pawła II. Przyznam, że sceptycznie nastawiona byłam do planów tak radykalnej jego przebudowy, obawiając się, że nowy projekt pozbawi wnętrza tej niepowtarzalnej atmosfery, jaką pamiętam sprzed kilku lat, gdy zwiedzałam muzeum urządzone po prostu w mieszkaniu Wojtyłów. Tymczasem już od pierwszych chwil uległam wizji, jaką tu stworzono.


 W pierwszej sali odtworzono bowiem sklep Chaima Bałamutha, który mieścił się na parterze kamienicy w czasach, gdy mieszkał w niej młody Karol. Kolorystyka sepii, stare zdjęcia, plakaty, afisze doskonale wprowadziły mnie w klimat minionej epoki, lat 20. i 30. XX w. Z pieczołowitością odtworzone zostało również samo mieszkanie rodziców przyszłego papieża - zgromadzono w nim nieliczne przedmioty, jak choćby złotą torebkę pani Emilii i album rodzinny - oryginał ukryty za szybą oraz komputerowa kopia - można ją przeglądać dotykając kartek, które choć nie istnieją - przesuwają się z szelestem.


Jest tyle niezwykłych miejsc w tym muzeum, że nie sposób je wszystkie opisać. Mnie jednak najbardziej utkwiła w pamięci drewniana barka, wypływająca ze szklanej ściany, wysypana piaskiem droga podróży apostolskiej ze szklanymi tabliczkami noszącymi nazwy miejsc, które nawiedził (pod każdą tabliczką, w specjalnym pojemniku umieszczono garść ziemi z tych miejsc) oraz sala ostatnich chwil, niemal cała obita czernią, w której słychać ostatnie uderzenia bardzo już strudzonego serca. http://www.domjp2.pl/


Naturalnie po obejrzeniu muzeum poszliśmy na kremówki i, mimo stosunkowo wczesnej pory (nie było jeszcze godziny 18) zdziwiło nas to, że niemal wszystkie kawiarnie były już zamknięte. Podobnie jak sklepy z dewocjonaliami. Pozostaje pytanie, czy wynika to z braku umiejętności robienia biznesu czy świadomej polityki nieulegania komercji za wszelką cenę. Choć ta druga wersja w tych czasach wydaje mi się utopią.

Dlatego od pół godziny jestem w podróży – mój pociąg Beskidy mknie z zawrotną prędkością 67 km/godz. do Katowic. Im bardziej na południowy-zachód, tym za oknem robi się bardziej pochmurno, a przecież w stolicy obudziło mnie słońce – tylko jaskółki nisko latały, wieszcząc deszcz. Wagon jest czyściutki, cały w szaro-błękitach. Obsługa niczym na dworze angielskim. Właśnie przy moim przedziale zatrzymał się wózeczek z napojami i przekąskami, a obsługujący go steward delikatnie otworzył drzwi: - Dzień dobry Państwu, w imieniu InterCity zapraszam na bezpłatny posiłek: do wyboru kawa, herbata, zimne napoje. Decyduję się na Loyda i dostaję tackę z estetycznym kubeczkiem zamykanym od góry pokrywką, paczuszkę trzcinowego cukru, cytrynkę w płynie i batonik. W międzyczasie też klikam w komputer (sieć bezprzewodowa działa bez zarzutu!), zerkając od czasu do czasu na zmieniające się krajobrazy za oknem. Moja Polska, do której mam stosunek ambiwalentny – dziwny koktajl patriotyzmu i niechęci (czasami spakowałabym bagaże i wyemigrowała na antypody) – zmienia się jednak. Fragmentami. W Grodzisku Mazowieckim, gdzie właśnie pociąg się zatrzymał, straszy jeszcze socjalizm – betonowe, koszmarne zadaszenie peronu zakrywa skutecznie uroczy, parterowy budyneczek stacji, przypominający staropolski dworek. Jednak wykopy po przeciwnej stronie torów sygnalizują jakieś prace remontowe – prawdopodobnie wymianę podkładów. Nieco dalej kremową żółcią pyszni się świeżo odnowiony budynek administracyjny – szkoda, że to klocek architektonicznie nieprzystający do stacji, choć, gdy przyglądam się mu uważniej, dostrzegam, że musi to być odnowiona pozostałość budownictwa sprzed wieku. Nie jest więc źle – mam sentyment do tego stylu, bo w nim utrzymany jest mój Żoliborz. Wracając do Grodziska – co charakterystyczne dla większości naszych budów, i ta to po prostu jedno wielkie „bordello”: porozrzucane wszędzie kawałki rur, przerdzewiałych torów, kabli przemieszane ze zwykłymi odpadkami, które pozostawiają robotnicy. Do tego walące się płoty, dodatkowo „upiększone” niecenzuralnymi napisami sprayem. Tymczasem pociąg znów jedzie, iście żółwim tempem przesuwa się do przodu. Czy zdążę na czas? Mam zapas półtorej godziny, podczas której z Katowic muszę dotrzeć do lotniska w Pyrzowicach. Stamtąd właśnie odbieram zacne grono włoskich duchownych. Jaka będzie ta grupa? Zobaczymy. Na naszej trasie naturalnie Wadowice, Kraków, Częstochowa. Poza tym Oświęcim i Wieliczka. (rysunek: www.disegnidacoloraregratis.it)